Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/1022 K.2017/1302

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan temyiz konusu 104 ada ... parsel sayılı ....335,40 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırılarak özel sicile kaydedilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 104 ada ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... oğlu ... adına tarla vasfıyla tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir.

Davacı ... ve keşifte beyanına başvurulan kişilerin beyanlarından temyiz konusu taşınmazın davacıya (murisi) babasından intikal ettiği anlaşılmış olmasına rağmen murisin başka mirasçısı olup olmadığı, var ise çekişmeli taşınmazın davacıya ne şekilde intikal ettiği (taksim, hibe vs..) hususlarında araştırma yapılmamış, yani davacının aktif dava ehliyeti değerlendirilmemiştir.

Öte yandan; çekişmeli taşınmazın kadastro tutanağındaki niteliği “harman yeri” iken “mera” olarak sicile kaydedilmiş olmasının nedeni üzerinde durulmamış; tespit tarihine kadar ... yıllık kazanım süresinin ispatı bakımından farklı tarihli hava fotoğraflarının getirtilerek incelenmesi gerekliliği düşünülmemiş ve davacı adına aynı çalışma alanında, dava konusu olan ancak temyiz dışı kalan parsel ile birlikte yaklaşık 75000 metrekare belgesiz zilyetlik yoluyla taşınmaz tespit ve tescil edildiği anlaşılmasına rağmen bu taşınmazların sulu ya da kuru taşınmaz vasfında olup olmadıkları belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, öncelikle, çekişmeli taşınmazın önceki maliki olduğu söylenen davacının murisinin başka mirasçıları olup olmadığı, nüfus kayıt örnekleri getirtilerek belirlenmeli; başka mirasçılar varsa davacıdan taşınmazın kendisine ne şekilde (hibe, taksim vs..) intikal ettiği hususunda izahat alınmalı, çekişmeli taşınmazın kadastro tutanağındaki niteliği “harman yeri” iken tapu kaydına “mera” olarak tescil edilmiş olmasının nedeni tapu ve kadastro müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulmalı,

bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğundan bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden ...-...-... yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça

yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, ayrıca davacı adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit ve tescil edilen tüm taşınmazların miktarı ile bunların sulu arazi mi kuru arazi mi vasfında oldukları kesin olarak belirlenmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, ziraat mühendisi bilirkişi aracılığı ile yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, taşınmazın davacıya ne şekilde intikal ettiği (hibe, taksim vs..) ve tespit tarihine kadar davacı yararına ... yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, ziraatçı bilirkişiden çekişmeli taşınmazın toprak ve bitki yapısı, ne şekilde kullanıldığı,

taşınmazda imar-ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise ne zaman tamamlandığı, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı, komşu parsellerle benzer ve farklı yönleri hususlarında değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda incelemesi yaptırılmalı, bu kapsamda çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı,

çekişmeli taşınmazın murisinden davacıya müstakil olarak intikalinin ispat edilememesi halinde davacının muristen intikal eden bir taşınmaz için üçüncü kişiye karşı kendi adına iptal ve tescil isteminde bulunmuş olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeli, aksi halde iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun .../.... maddesinde belirtilen, aynı çalışma alanında sulu ya da kuru arazi olarak kazanılabilecek taşınmaz miktar sınırları da gözetilerek sonucuna göre davanın esası hakkında bir karar verilmelidir.