Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/1347 K.2017/1955

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın düzeltilerek onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi Hazine tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

3402 sayılı Kanun'un Geçici .... maddesi gereğince yapılan kadastro sırasında ...

Köyü çalışma alanında bulunan 109 ada 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41 ve 112 ada 61 parsel sayılı ....299.58, ....108.87, 210.83, 375.29, 245.97, ....309.91, 226.87 ve ....638,... metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 109 ada 35, 36, 37, 38, 39, 40 ve 112 ada 61 parseller, zilyetlerinin zilyetlik süresinin ... yıla ulaşmadığı belirtilmek suretiyle tarla niteliği ile, 109 ada 41 parsel ise çalılık niteliği ile davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

Kadastro tespitinden önce davacı ... ve arkadaşları tarafından davalı Hazine aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda davacıların davasının kabulüne, çekişmeli taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile 109 ada 35 parsel sayılı taşınmazın davacı ..., 109 ada 36 parsel sayılı taşınmazın davacı ..., 109 ada 37 parsel sayılı taşınmazın davacı ..., 109 ada 38 parsel sayılı taşınmazın davacı ..., 112 ada 61 parsel sayılı taşınmazın davacı ...,

109 ada 39 parsel sayılı taşınmazın tümü ile 109 ada 40 parsel sayılı taşınmazın 02.06.2015 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 175.31 metrekarelik bölümü ve 109 ada 41 parsel sayılı taşınmazın aynı bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 58.65 metrekarelik bölümünün davacı ..., 109 ada 40 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen ....077,06 metrekarelik bölümünün davacı ... adına tarla niteliği ile tapuya kayıt ve tesciline, 109 ada 41 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 168.... metrekarelik bölümünün tespit gibi tesciline karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi sonucunda Mahkemece 109 ada 40 parsel sayılı taşınmazın bir kısım bölümleri şahıslar adına tescil edilirken hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda aynı taşınmaz içerisinde kalan ve dere olduğu belirlenen bölüm hakkında hiç bir açıklama yapılmamış olmasının isabetsiz olduğuna değinilerek hüküm fıkrasının (...-b) bendinin sonuna,

"aynı bilirkişi raporunda dere olarak belirlenen bölümün haritasında bu niteliği ile gösterilmek üzere tescil harici bırakılmasına" sözcüklerinin yazılmak suretiyle düzeltilerek onanmasına karar verilmiş olup bu kez davalı Hazine vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece tescil davasına konu olup haklarında Kadastro Kanunu’nun Geçici .... maddesi uyarınca tutanak düzenlenmesi ile Kadastro Mahkemesine aktarılan çekişmeli 109 ada 35, 36, 37, 38, 39, 40 ve 41 parsel sayılı taşınmazlar ile 112 ada 61 parsel sayılı taşınmazlardan 109 ada 35 parselin davacı .... 109 ada 36 parselin davacı .... 109 ada 37 parselin ..., 109 ada 38 parsel ..., 109 ada 39 parsel ile 109 ada 40 ve 41 parselin ekli krokide (B) harfiyle gösterilen kısmının ....

109 ada 40 parselin bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfiyle gösterilen kısım .... 112 ada 61 parsel sayılı taşınmazda ise davacı ... lehine tarafından kullanmakta olup adı geçenler yararına emek ve masraf sarf edilerek tarım arazisi haline getirildiği ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi stereoskopik hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması ve jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından incelenerek çekişmeli taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi gerekir.

Her ne kadar ........2015 tarihli fen, ziraat ve orman mühendisi bilirkişilerin müştereken düzenledikleri teknik raporda, 1990 tarihli hava fotoğrafları incelenmiş ve bu hava fotoğraflarında “kuru tarım yapılan emsal tarım arazileri şeklinde görülmekte olduğu” belirtilmiş ise de hava fotoğraflarını konusunda uzman jeodezi ve fotogrametri mühendisi tarafından değil kadastro teknisyeni ve/veya orman mühendisi bilirkişi tarafından incelenmiş olması doğru olmadığı gibi,

çekişmeli taşınmazların kadastro tespiti sırasında Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı olması nedeniyle tespit tutanaklarının malik haneleri boş bırakılması gerekirken Hazine adına tespit edilmiştir. Aktarılan davanın konusu olan taşınmazın malik hanesi hukuken boş hükmünde olup sehven doldurulması hukukça değer taşımaz ise de, tutanakların edinme sütunlarının incelenmesinde. 109 ada 35 parsel sayılı taşınmazın 1996 yılında davacılardan .... 36 parselin 1996 yılında ....

37 parselin 1996 yılında ..., 38 parselin 1996 yılında ..., 39 parselin 1996 yılında ..., 40 parselin 1996 yılında .... 112 ada 61 parselin 1996 yılında ... tarafından imar-ihya edilerek tarım alanına dönüştürüldüğü; başka bir ifade ile bu parsellerin imar-ihya edilme tarihlerinin 1996 yılı olduğu.

109 ada 41 parsel sayılı taşınmazın edinme sütununda ise çalılık olup kullanıcısının bulunmadığı yazılı olduğu halde bu yönler üzerinde durulmamış, tespit tutanağının edinme sütununda yer alan beyanlara aykırı sonuca varıldığı halde tutanak bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmemiş, yerel bilirkişilerin 6100 sayılı HMK’nın 261. maddesi uyarınca ayrı ayrı dinlenmeleri gerekirken usule aykırı olarak müştereken beyanları alınmış,

3402 sayılı Yasa'nın .... maddesi uyarınca kadastro hakimi açık ve infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde hüküm kurmakla yükümlü olduğu gibi aynı Yasa'nın .... maddesi uyarınca da dereler hakkında "haritasında gösterilmesine" şeklinde karar verilmesi gerekirken mahkemece, 109 ada 40 parsel sayılı taşınmazın bir kısım bölümleri şahıslar adına tescil edilirken hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda aynı taşınmaz içerisinde kalan ve dere olduğu belirlenen bölüm hakkında hiç bir açıklama yapılmamış olması dahi isabetsizdir.

Hal böyle olunca, öncelikle dava konusu taşınmazları kapsayan ve kadastro tespitinden önce yapılan imar planı olup olmadığı var ise imar planının onay tarihi teredütte yer vermeyecek şekilde sorulup saptanmalı; dava konusu taşınmazları kapsayacak şekilde tespit ve dava tarihi olan 2013 yılından geriye doğru ...-...-... yıl öncesine ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilerek dosya arasına konulduktan sonra mahallinde fen bilirkişi, ... kişilik ziraat bilirkişi kurulu,

jeoloji mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı ile üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ve tutanak bilirkişileri katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, ilk kez hangi tarihte kullanılmaya başlandığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanılageldiği, imar-ihyaya, tutanaklarda yazılı olduğu gibi 1996 tarihinde mi yoksa daha önce mi başlandığı ve tamamlandığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; fen bilirkişiden keşfi izlemeye elverişli harita ve rapor düzenlemesi istenmeli; ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların öncesinin ve hali hazır durumunun ne olduğu,

toprak yapısı, bitki örtüsü ve niteliği hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş, denetime elverişli rapor düzenlemesi, çekişmeli taşınmazın farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmesi istenmeli ve jeodezi ve fotogrametri mühendisince, o tarihlerdeki niteliklerinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, taşınmazların kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri,

bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, tespite aykırı sonuca varılması halinde tutanak bilirkişileri de tanık sıfatıyla dinlenmeli ve 3402 sayılı Yasa'nın .... maddesi hükümleri uyarınca kadastro hakiminin açık ve infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde hüküm kurması gerektiği de dikkate alınmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.