Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/1594 K.2019/1102

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 204 ve 205 parsel sayılı sırasıyla 1.649.800,00 metrekare ve 2.051.198,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı uyarınca davalılar ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. Davacılar ... (...) ile ... tarafından, davalılar ... ve müşterekleri aleyhine, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve el atmanın önlenmesi davası hakkında, tespit tarihinden sonra, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Yine Kadastro Komisyonunca tespite yapılan itirazlar hakkında, yetkisizlik kararı verilmesi üzerine oluşturulan dava dosyaları ile davacılar ... ve müştereklerinin, davalılar ... ve müşterekleri aleyhine ayrı ayrı tarihlerde açtıkları el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davalarının, bu dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda itiraz eden (davacı) ...'ın itirazının kabulüne, 20.10.2003 tarihli teknik bilirkişi raporunda gösterilip, 966.840,00 metrekare yüzölçümünde olduğu bildirilen, çekişmeli 204 parsel sayılı taşınmazın 1-138 numaralı bölümleri (43 numara hariç) ile 881.929,00 metrekare yüzölçümünde olduğu bildirilen, çekişmeli 205 parsel sayılı taşınmazın 139-319 numaralı bölümlerinin tarla niteliği ile davalı ... ve müşterekleri adına payları oranında tapuya tesciline, çekişmeli 204 ve 205 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki taşlık, (höbürlük, leçelik) kayalık alanların tespit harici bırakılmasına,

çekişmeli 204 parsel sayılı taşınmazın aynı raporda 43 numara ile gösterilen 8.413,00 metrekarelik bölümünün (mezarlığın) ...

Köyü Tüzel Kişiliği adına tapuya tesciline, taşınmazların beyanlar hanesine "... oğlu ... hissesi 1062 sayılı Kanun ile takyitlidir" şerhinin yazılmasına, taşınmazların tespitine itiraz eden ..., ... , ... ve ... itirazlarının ayrı ayrı reddine, bu dosya ile birleştirilen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1994/82 ve 1994/126 Esas sayılı dava dosyalarında mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiş; hüküm, bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Mahkemece verilen görevsizlik kararları yönünden yapılan temyiz incelemesinde; dosya içeriğine, toplanan delillerle, kararda yazılı gerektirici nedenlere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Mahkemece verilen esasa ilişkin karar yönünden yapılan temyiz incelemesinde.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların ... oğlu ... geldiği, ... sağlığında yarı payını, terekeye göre 3. kişi konumunda olan arkadaşları ... ile ...'ya hibe ettiği, ... mirasçılarından ... ile ... ise ... mirasçılarının hisselerini üstlerine aldığı, aktarılan davanın davacıları olan ... (...), ... ile tespite itiraz eden ...'ın da kök muris Mustafa'nın mirasçıları oldukları ve adı geçenlerin miras paylarını alamadıkları kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazlar, ..., ..., ... ve ... tarafından, 16.04.1953 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası sonucunda oluşan tapu kaydı uyarınca, tapuda yapılan intikaller de göz önünde bulundurulmak suretiyle, tapu kayıt malikleri adına tespit edilmiştir. Ancak; dava, genel mahkemeden aktarılan dava olup, taşınmazların tespit tutanaklarının malik haneleri hukuken boş hükmündedir.

Taşınmazların malik hanelerinin sehven doldurulmuş olması hukukça değer taşımaz. Buna göre mahkeme, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca gerçek hak sahibini belirlemek üzere inceleme ve araştırma yapmak zorundadır. Dosya kapsamından, dava konusu taşınmazların Mehmet oğlu Mustafa'dan geldiği anlaşılmaktadır.

Ancak, mahkemece ... oğlu ... adına kayıtlı, tapu veya vergi kaydı bulunup bulunmadığı, dava konusu taşınmazların ... oğlu ... tarafından sağlığında, kısmen 3. şahıslara devir ve temlik edilip edilmediği, taşınmazların ... oğlu ... mirasçıları veya diğer 3. kişiler tarafından taksim edilip edilmediği, edilmişse hangi tarihte taksim edildiği araştırılmamış, yine taşınmazlarda tarımsal amaçlı kullanım bulunup bulunmadığının belirlenmesi açısından 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan rapor alınmadığı gibi bu hususta yapılan araştırmada hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır.

O halde sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle, ... oğlu ... adına kayıtlı, tapu veya vergi kaydı bulunup bulunmadığı araştırmalı, varsa kayıtlar tesisinden itibaren getirtilmeli, yine taraflar arasındaki nizanın başladığı tarih olan 1953 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının tarihleri açıkça yazılmak suretiyle, en az üç tanesi Harita Genel Komutanlığından getirilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Mahallinde yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, taşınmazların ... oğlu ... tarafından sağlığında, kısmen 3. şahıslara devir ve temlik edilip edilmediği, taşınmazların ... oğlu ... mirasçıları veya diğer 3. kişiler tarafından taksim edilip edilmediği, edilmişse hangi tarihte taksim edildiği, taksim sonucu taşınmazların (veya taşınmazın bölümlerinin) kime isabet ettiği, kim tarafından, ne şekilde ve ne sıfatla kullanıldığı hususlarında somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

yine taşınmazlara uygulanan 14.04.1955 tarih 8 sıra numaralı tapu kaydı ile varsa ... oğlu ... adına kayıtlı, tapu ve vergi kayıtları yerel bilirkişiler yardımı ile yöntemince mahallinde uygulanmalı; komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazların yönünü ne okuduğu belirlenmeli; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli, mahallinde uygulanan kayıtların kapsamını gösterir krokili rapor alınmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlarda sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilmek ve Hazinenin taraf olmadığı hasımsız tescil ilamıyla oluşan 14.04.1955 tarih 8 sıra numaralı tapu kaydının Hazineyi bağlamayacağı da gözetilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir.