Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/174 K.2020/4699

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan 526 parsel sayılı 35.062,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 17.531,25 metrekare yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... mirasçısı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümünde, davacı lehine, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiştir.

Ancak, davacı çekişmeli taşınmazın babası Ahmet’ten kendisine intikal eden yerler olduğunu iddia etmesine rağmen, davacı dışında başka mirasçılar bulunduğu halde taşınmazın davacıya ne şekilde (taksim, hibe, satın alma vs.) intikal ettiği hususunda davacıdan izahat alınıp, açıklamasına göre kendisine bu hususta ispat hakkı tanınmamış, böylelikle davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı, inceleme ve değerlendirme konusu yapılmamıştır.

Ayrıca, tespite esas alınan tapu kaydı getirtilerek yapılan keşifte uygulanmak suretiyle, dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklardan sınırları sorulmamış, fen bilirkişisinden tapu kaydının sınırlarını haritasında göstermesi istenmemiştir.

Hal böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için, Mahkemece öncelikle davacıya, dava konusu taşınmazın kendisine ne şekilde (satın alma, hibe, taksim v.s) intikal ettiği hususu açıklattırılmalı ve açıklamasına göre kendisine bu yöndeki iddiasını ispat hakkı tanınmalı ve böylelikle davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmalı, bundan sonra tespite esas olan K.evvel 338 tarih ve 21 sıra, Haziran 1959 tarih ve 21 sıra ile Mart 1973 tarih ve 201 sıra numaralı tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavülleri,

oluşum belgeleri ve varsa haritası ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ve dayanağı olan belgeler ve tespite esas tapu kayıtları başkaca taşınmaz ya da taşınmazlara revizyon görmüşse tapu kayıtlarının revizyon gördüğü tüm taşınmazların onaylı tutanak suretleri getirtilip dosya ikmal edilmeli ve akabinde, taşınmazın başında elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında,

oluşumundan itibaren tüm tedavülleriyle birlikte tapu kaydı ve dayanağı olan tüm belgeler okunup, kayıtlarda yazılı sınırlar sabit sınırlardan başlanarak yerel bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenmeli, kayıtlarda yazılı olupta yerel bilirkişilerce gösterilemeyen sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıkların zeminde gösterdiği sınırlar teknik bilirkişiye haritasında işaretlettirilmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrıca, taşınmazın öncesinde kime ait olduğu,

kimden kime ve ne şekilde intikal ettiği, taşınmazın babasından davacıya ne surette (satış, hibe, taksim vb) geçtiği, taşınmazın kimin zilyetliğinde bulunduğu ve zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe imkan veren, dayanak tapu kayıtlarının kapsamını gösteren ayrıntılı, gerekçeli ve krokili rapor alınmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak olan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.