Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/1819 K.2021/3403

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece, davacı Hazinenin tutunduğu 17.10.1963 tarih 211 sıra numaralı tapu kaydının miktarı ile revizyon gördüğü dava dışı 132 ada 56, 59, 60 ve 137 ada 16, 17 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümlerinin toplam miktarı arasındaki farkın, yöntem farklılığı ve eski ölçümlerin teknolojik imkanlardan yararlanılmadan yapılmasından kaynaklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, ancak yapılan inceleme, araştırma ve uygulamanın hüküm kurmak için yeterli olmadığı belirtilerek, tarafların tutunduğu tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve haritaları ile dayanağı olan belgelerin getirtilmesi,

mahallinde üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve uzman bilirkişilerin katılımıyla yeniden keşif yapılması, keşif sırasında tapu kayıtlarının kapsamları ile dava konusu taşınmazların tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmeye çalışılması, fen bilirkişisinden yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırların haritasında işaretlenmesinin istenmesi, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmesi, dayanak tapu kayıtlarının toprak tevzi haritası ile kadastro paftası sabit noktalardan ölçekleri eşitlenmek suretiyle zemine uygulanması,

nizalı taşınmazın hangi kayıt kapsamında kaldığının saptanması ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 132 ada 58 parsel hakkında açılan davanın reddine, 132 ada 61 parsel hakkında açılan davanın kabulüne, 132 ada 64 ve 65 parseller hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, 23.05.2016 tarihli fen bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen 6.226.74 metrekarelik kısım ile (A) harfi ile gösterilen 1.067.86 metrekarelik kısmın tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi ve davalılardan ... ile ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Her ne kadar bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının dava konusu 64 ve 65 nolu parselleri kısmen, 61 nolu parseli tamamen kapsadığı, 58 nolu parseli ise kapsamadığı kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir.

Ne var ki, hükmüne uyulan bozma ilamında, dayanak kayıtların toprak tevzi haritası ile kadastro paftası sabit noktalardan ölçekleri eşitlenmek suretiyle zemine uygulanarak nizalı taşınmaların hangi kayıt kapsamında kaldığının saptanması istendiği halde, hükme esas alınan 2 kişilik fen bilirkişi raporunda, davacı Hazine'nin dayandığı tapu kaydının toprak tevzi komisyonunu P.1702 nolu parselini bir bütün olarak kapsadığı,

toprak tevzi krokisi büyük ölçekli haritaların yapım yönetmeliğine uygun düzenlenmediğinden kısmen şeklinden kısmen de ölçeğinden faydanılarak komşu parsel sınırları da kısmen sabit alınmak suretiyle kadastro paftası üzerine çakıştırıldığı ve buna göre kroki hazırlandığı, 132 ada 61 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağında toprak tevzinin P.1703 parseline tekabül ettiği ancak çakıştırma sonucu P.1702 nolu parselin içerinde kaldığı belirtilmiş olup, dava konusu parsellerin tapusunun haritası/krokisi kadastro paftası ile çakıştırılmadığından yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, komşu taşınmazların tespit tutanakların onaylı suretleri ve varsa dayanakları kayıt ve belgeler getirtilip dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve 3 kişilik teknik/ fen bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte, davacı Hazine'nin dayandığı tapu kaydı ile çekişmeli taşınmazlara kadastro sırasında uygulanan tapu kaydının haritalarına ilişkin pafta, kadastro paftası ile çakıştırılarak yöntemince zemine uygulanmalı,

dava konusu taşınmazların davacı ve davalı tarafın tutunduğu tapu kayıtlarından hangisinin kapsamında kaldığı duraksamasız belirlenmeli, davalı ve davacının dayanağı kayıtların her ikisinin de çekişmeli taşınmazları kapsadığının anlaşılması halinde her iki tarafın da dayandığı tapu kaydı, toprak tevzi komisyonunca verilen kayıtlar olup birbirlerine karşı üstünlüğü bulunmadığı gözetilerek, uyuşmazlık zilyetlik hükümlerine göre çözülmeli;

çekişmeli taşınmazların davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldıklarının anlaşılması halinde, Hazine tapusunun oluştuğu tarihe kadar davalı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 46/1. maddelerinde öngörülen edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı; uzman bilirkişilerden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.