Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/1952 K.2017/5133

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında çalışma alanında bulunan 228, 229, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 252, 254, 255, 261 parsel sayılı 12000, 6875, 16750, 13000, 14625, 13500, 8500, 8875, 11125, 5500, 3625, 5000, 34000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeni ile tarla vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir.

İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacılar ...ve diğerleri, vergi kaydı, satın alma, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 239, 242 ve 252 parseller yönünden davanın açılmamış sayılmasına, kadastro tutanaklarının olağan usulüne göre kesinleşmesi için Kadastro Müdürlüğüne iadesine, 254, 255 ve 261 parseller yönünden davanın reddine, tespit gibi tesciline, 228, 229, 237, 238, 240, 241 ve 243 parseller yönünden davanın kabulü ile 228 parselin ... mirasçıları adına, 229 ve 238 parsellerin .... mirasçıları adına, 237 parselin ... mirasçıları adına, 240, 241 ve 243 parsellerin ise .... mirasçıları adına miras payları oranında tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacılar vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

...- Dava konusu 239, 242, 252 ve 261 parsel sayılı taşınmazlar yönünden: Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekili ve davalı Hazine'nin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün 239, 242, 252 ve 261 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

...- Dava konusu 228, 229, 237, 238, 240, 241, 243, 254 ve 255 parsel sayılı taşınmazlar yönünden: Mahkemece, mera norm kararı kapsamında kalan dava konusu taşınmazlar hakkında açılmış idari dava bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

228, 229, 237, 238, 240, 241, 243 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise bu parsellerin tespit tarihine kadar ... yıldan fazla çekişmesiz ve aralıksız olarak davacılar ve bayilerinin zilyetliğinde bulunduğu mahalli bilirkişi beyanları doğrultusunda anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir. Dava konusu 254 ve 255 parsel sayılı taşınmazlar hakkında 1975 yılında kadastro tespiti yapılmış olup, 1972 yılında mera norm kararı ile mera olarak tahsis edilmişlerdir.

Dava konusu 254 ve 255 parsel sayılı taşınmazların tahsis tarihi olan 1972 tarihinden önce kadim mera olup olmadığı, araştırılmadan hüküm kurulmuştur.

228, 229, 237, 238, 240, 241, 243 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece dava konusu taşınmazlarda ... farklı tarihte keşif yapılmış olup, ....06.1995 tarihli keşifte mahalli bilirkişi ve tutanak tanıkları beyanlarında ağırlıklı olarak dava konusu taşınmazları davacıların 1954 yılında imar-ihya ettiklerini, 05.05.1998 tarihli keşifte mahalli bilirkişi ve tutanak bilirkişileri beyanlarında dava konusu 228 ve 229 parsel sayılı taşınmazların taşlık olduğunu ve 1962 yılanda davacıların murisleri olan .... ve .... taşınmazları bağ haline getirdiklerini, ........2009 tarihli keşifte,

dava konusu taşınmazların 1948 tarihinde taşlarının temizlenerek kullanılmaya başlandığını beyan etmişlerdir.

30.06.1995 tarihli tek kişilik ziraat bilirkişi raporunda taşınmazın ...-30 yıldır tarımsal amaçlı kulanıldığı, 30.04.2001 tarihli tek kişilik ziraat bilirkişi raporunda 228 parsel sayılı taşınmaz üzerinde ... yaşlarında asma ağacının bulunduğu, 229 parselin üzerinde arpa ekili olduğu, ... yaşlarında antep fıstığı ... adet incir ağacının bulunduğu, her iki parselin de meradan açma olmadığı, 28.....2009 tarihli tek kişilik bilirkişi raporunda dava konusu 228 ve 229 parsel üzerinde 35-40 yaşlarında incir ve badem ağaçları bulunduğu, 50-55 yıldır tarım arazisi olarak kullanıldığı,

dava konusu 237, 238, 240, 241, 243 parsel sayılı taşınmazların etrafının taş duvarla çevrili olduğu, 35-40 cm profil derinliğine sahip makinalı tarıma uygun olduğu, arazi kenarında 50-55 yaşlarında badem ağaçlarının bulunduğu ve 50-55 yıldır (en az) tarımsal amaçlı kullanıldığını belirtmiş olmakla hem mahalli bilirkişi ve tutanak bilirkişilerin farklı tarihlerde yapılmış olan keşiflerde alınan beyanları ile, hem de kendi aralarında çelişki oluşmuştur.

Mahkemece mahalli bilirkişi ve tutanak bilirkişilerinin farklı tarihlerde yapılan keşiflerde alınan beyanları ile uzman bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmemiş, ayrıca 254 ve 255 parsel sayılı taşınmazların tahsisli mera parseli içerisinde kaldığı, diğer parsellerin ise sınırında mera parseli bulunduğu halde usulüne uygun mera aarştırması yapılmadan hüküm kurulmuştur. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle tespit tarihinden ...-...-... yıl öncesine ait askeri harita, memleket haritası ve hava fotoğrafları getirtilip, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu köylerde ikamet eden, elverdiğince yaşlı şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tüm tespit bilirkişileri; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve fen bilirkişisi jeodezi ve fotogrametri uzmanı, ... kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişiler ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmazın öncesinde mera olup olmadığı, bitişik mera parselinden ne suretle ayrıldığı, mera parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, komşu mera parselinin kadim mera olup olmadığı,

sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazın eğimi, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü ve özellikle çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parseli arasında doğal ya da yapay ayırıcı unsur olup olmadığı, mera parselinden nasıl ayrıldığı,

öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı hususlarını içeren, çekişmeli taşınmaz ile komşu parselleri karşılaştırılmalı olarak değerlendiren, bilimsel verilere dayalı, önceki zirai bilirkişi raporunu da irdeleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

raporda belirtilen hususların somutlaştırılması için, taşınmazı tüm yönleriyle gösterecek şekilde çektirilecek fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmaz kabaca işaretlettirilmeli ve keşfe katılacak fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak veren, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor alınmalı, taşınmazların kadim mera olduğunun tespit edilmesi halinde zilyetlikle elde edilemeyeceği hususu da göz önünde bulundurularak, tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmelidir.