Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/2100 K.2021/4164

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Önceki tarihli bozma ilamına uyulduğu halde gereklerinin yerine getirilmediği, bozma ilamında davalı tarafın dayandığı tescil ilamı sonucu oluşan ve çekişmeli taşınmazlardan 15, 16 ve 19 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan tapu kaydının dışında kalan tüm taşınmazlar yönünden hayvan otlatma ve odun kesmekten ibaret zilyetlik, iktisaba elverişli olmadığından bu taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmesi gereğine değinildiği ve bu durumda her hangi bir işlem tesis etmeksizin taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiği halde,

bozma dışına çıkılarak değişik araştırma ile taşınmazların dayanak kaydın kapsamında kaldığı gerekçesiyle karar verildiği, ayrıca kayıt uygulamasının da yeterli bulunmadığı açıklanarak, çekişmeli 165 ada 10, 11, 12, 13, 14 ve 21 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmesi, 165 ada 15, 16 ve 19 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise çekişmeli taşınmazlara uygulanan tapu kaydının revizyon gördüğü taşınmazlar ile dava konusu taşınmazları bir arada gösterir haritanın ölçeği ile tescil krokisinin ölçekleri denkleştirilerek tescil krokisinin hangi taşınmazları kapsadığının belirlenmesi,

krokinin kapsamında kalan taşınmazların davalılar adına, kapsam dışında kalan taşınmazların ise Hazine adına tesciline karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazların tespitleri gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Çekişmeli 165 ada 10, 11, 12, 13, 14 ve 21 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Mahkemece, daha önceki 22.06.1995 tarihli, 24.10.2002 ve 21.03.2003 tarihli bozma ilamlarına uyulmuş olup, bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Önceki tarihli kesin nitelikteki bozma ilamlarında, çekişmeli taşınmazların tapuya dayalı tespit edilmedikleri ve üzerilerinde sürdürülen zilyetliğin de iktisaba elverişli bulunmadığı açıklanarak taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmesi gereğine değinildiğine göre, bu taşınmazlar yönünden her hangi bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın Hazine adına tescillerine karar verilmesi gerekirken, bozma kararı dışına çıkılarak bu taşınmazlar hakkında da araştırma ve inceleme yapılarak hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Kaldı ki, bu taşınmazlar tapu kaydına dayalı olarak tespit edilmedikleri gibi, bu taşınmazlar yönünden davalı yanca tapuya dayanıldığı da anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece, bu taşınmazlar yönünden davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların Hazine adına tescillerine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA,

2-Dava konusu 165 ada 15, 16 ve 19 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde gerekleri yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tespitine esas tapu kaydının oluşuma esas Kumru Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1967/264 Esas ve 1968/205 Karar sayılı tescil ilamının krokisinin taşınmazlara uyduğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiştir.

Ne var ki, hükmüne uyulan bozma ilamında değinildiği üzere, tespite esas tapu kaydının krokisi çakıştırılmak sureti ile kapsamı tayin edilmiş ise de, hükme esas fen bilirkişi raporunda, sözü edilen krokinin koordinatlı ve korelajlı olmayıp, bu nedenle de fenni sıhhate haiz olmadığı, ancak şeklen istifade edildiği belirtildiği ve anılan krokinin çakıştırılmasına ilişkin haritada şeklen dahi benzerlik bulunmadığı anlaşıldığı halde, bu şekildeki uygulamaya değer verilerek hüküm kurulması isabetli bulunmadığı gibi, bu hususun karar yerinde tartışılıp değerlendirilmemesi de usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, tespite esas tapu kaydının revizyon gördüğü taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazları dıştan çevreleyen (batı, kuzey ve güneydeki yollardan sonraki taşınmazlarda dahil olmak üzere) tüm taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanağı kayıtlar ve tespitleri kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı,

tespite esas tapu kaydının krokisinin fenni sıhhate haiz olmadığının anlaşılması karşısında anılan tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırlarının bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli; bilirkişilerin gösteremediği sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı; kayıt uygulamasında özellikle şahıs sınırları üzerinde durularak, yerel bilirkişi ve tanıklarca tapu kaydında belirtilen şahıslara ait olarak gösterilen taşınmazların tutanaklarından ve varsa dayanağı kayıtlardan yararlanılarak,

bu hudutların denetime elverişli şekilde belirlenmesine çalışılmalı, mahalli bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak sureti ile giderilmeli, fen bilirkişisine kayıt uygulamasını denetlemeye olanak verir ve bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırların işaretlendiği harita düzenlettirilmeli, tapu kaydının uyduğunun tespit edilmesi halinde, “pırnallık” sınırı nedeni ile gayri sabit sınırlı olup, miktarı ile geçerli olduğu göz önünde bulundurulmalı, bu kapsamda tapu kayıt miktarının,

revizyon gördüğü diğer taşınmazlardan alınıp alınmadığı üzerinde önemle durulmalı ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.