Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/2527 K.2020/3528

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 121 ada 7 parsel sayılı 795.882,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek ham toprak vasfıyla davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., kadastro sırasında yanlışlık yapılarak kendisine ait yaklaşık 35 dönüm taşınmazın Hazine adına tespit edildiğini ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 121 ada 7 parsel sayılı taşınmazın harita mühendisi bilirkişinin raporunda (A) harfi ile gösterilen 19.541,37 metrekare yüzölçümlü kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan harita mühendisi bilirkişinin raporunda 121 ada 7 sayılı parselin (A) harfi ile gösterilen temyize konu bölümü üzerinde, davacı yararına, zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Taşınmaz başında yapılan keşifte alınan beyanlar soyut nitelikte olduğu gibi, ziraatçi bilirkişi tarafından hazırlanan rapor da taşınmaz bölümünün niteliğini belirlemekten uzaktır. Ayrıca çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliği ile bu taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi araştırılmamış, uyuşmazlığın çözümünde hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğünden getirtilmeli ve bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar ile Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Öğretim Üyelerinden seçilecek 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu,

serbest çalışan jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklarından, taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, davacının memuriyet nedeniyle tespit esnasında bulunamadığını dava dilekçesinde belirtmiş olduğu anlaşıldığından, taşınmaz üzerindeki zilyetliğini ne şekilde ve kimin aracılığıyla sürdürdüğü, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunun anlaşılması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı;

ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle, çekişmeli taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini bildiren, taşınmaz bölümünün imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığını, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediğini, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmaz bölümü üzerinde sürdürülen zilyetliğin mevcut olup olmadığını ve mevcut ise bu zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü açıklayan, çekişmeli taşınmaz bölümünün her yönünden çekilmiş,

üzerinde taşınmaz bölümünün kabaca işaretlendiği renkli fotoğrafları ihtiva eden, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntı ve gerekçeli rapor düzenlemeleri ve bu raporda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün taşınmazın geriye kalan bölümüyle ve komşu taşınmazlarla arasındaki sınırın ne şekilde oluştuğunun ortaya konulması istenilmeli; dosyaya getirtilen hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmaz bölümünün hava fotoğraflarında işaretlenmesi suretiyle, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunun, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesine çalışılmalı ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.