Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/324 K.2018/934

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. “986 parsel sayılı mera parselinin hukuksal durumu ile ilgili tüm davaların birlikte görülmesi, belirtme tutanağında yer alan bilirkişiler ile davada yararı bulunmayan komşu köylerden yerel bilirkişilerin ve aynı yöntem ile tarafların gösterecekleri tanıkların taşınmaz başında dinlenilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda Bulanık İlçesi 986 sayılı çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümleri hakkındaki davacılar ...'ın davalarının ispat olunamadığından reddine, davacı ....'in davasının kısmen kabulüne, 03.07.2012 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda (K) harfi ile gösterilen 50.000 metrekare yüzölçümündeki bölüme köyün son parsel numarası verilmek suretiyle.... mirasçıları adına,

davacılar ... ve ...'ün davalarının kabulü ile aynı tarihli raporda (D) harfi ile gösterilen 80.000 metrekare yüzölçümündeki bölüme köyün son parsel numarası verilmek suretiyle toplam 7 pay kabul edilerek 1'er payın ... oğlu...'ın davasının kabulü ile (L) harfi ile gösterilen 47.600 metrekare yüzölçümündeki bölüme köyün son parsel numarası verilmek suretiyle toplam 2 pay kabul edilerek 1'er payın ... adlarına ve ...'un davasının kabulü ile aynı tarihli bilirkişi raporunda (N) harfi ile gösterilen 14.300 metrekare yüzölçümündeki bölüme köyün son parsel numarası verilmek suretiyle 8 pay kabul edilerek 1'er payın ... adlarına tapuya tesciline,

16.994.615 metrekare yüzölçümündeki çekişmeli taşınmazın aynı tarihli teknik bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen 80.000 metrekare yüzölçümündeki kısım, (K) harfi ile gösterilen 50.000 metrekare yüzölçümündeki kısım, (L) harfi ile gösterilen 47.600 metrekare yüzölçümündeki kısım ve (N) harfi ile gösterilen 14.300 metrekare yüzölçümündeki kısımlar hariç olmak üzere, geriye kalan kısımlarının mera olarak sınırlandırılarak özel siciline kayıt ve tesciline, karar verilmiş; hüküm, davacı... mirasçısı ... ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli 986 parsel sayılı taşınmaz 1954 yılında yapılan toprak tevzi çalışmaları sırasında 25 ada 1 parsel sayılı mera parseli olarak köye tahsis edilip haritaya bağlandığından bahisle mera vasfıyla sınırlandırılmıştır.

Mahkemece, davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının iddia olunan taşınmaz bölümlerini kapsadığı, taşınmazın kalan bölümlerinin toprak komisyonunun 25 ada 1 sayılı mera parseli içerisinde kaldığı ve zilyetlik yoluyla iktisap edilemeyeceği gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Topark komisyonunun anılan parselinin haritası bulunduğu halde Toprak Tevzi haritası ölçeği ile kadastro paftası ölçeği eşitlenerek haritalar çakıştırılmak suretiyle taşınmazın temyize konu çekişmeli bölümlerinin tevzi haritasındaki konumları tespit edilmemiş ve tevzideki durumları üzerinde durulmamıştır. Eksik incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köyler halkından belirlenecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, harita mühendisi bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarının katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılarak;

harita mühendisi teknik bilirkişiye Toprak Tevzi haritası ölçeği ile kadastro paftası ölçeği eşitlendikten sonra zeminde sabit sayılan sınırlardan başlanmak suretiyle haritaların çakıştırması yapılmalı, bu suretle taşınmazın temyize konu her bir çekişmeli bölümünün tevzi haritasındaki konumumunu gösteren denetime açık rapor hazırlattırılmalı, taşınmazın temyize konu çekişmeli bölümlerinin tevzinin mera haritası kapsamında kalıp kalmadığı kesin olarak belirlenmeli,

mera haritası kapsamında kalan taşınmazın çekişmeli bölümleri hakkında 1954 yılında tevzi çalışması ile yapılan mera sınırlandırılmasına karşı açılmış bir dava bulunmadığından mera vasfı kesinleşen taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğe değer verilemeyeceği göz önünde bulundurulmalı, mera haritası kapsamı dışında kalan çekişmeli taşınmaz bölümü olması halinde bu bölümlerin Toprak Tevzi çalışmasındaki durumları araştırılarak kazanmaya engel durum bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, tescil ilamıyla oluşan tapu kaydına dayanan davacılar yönünden ...'nin taraf olmadığı tescil ilamı ... aleyhine kesin hüküm olmayıp ...'yi bağlamayacağı gibi,

gayri sabit sınırlı tapu kaydına dayanan davacılar hakkında da tapu kayıtlarının miktarı ile geçerli olacağı göz önüne alınarak tapu kayıtları usulünce uygulanmalı, kapsamları belirlenmeli, revizyon gören kayıtların revizyon gördükleri parsellere ait olup olmadıkları araştırılmalı, açıklanan hususlar dikkate alınarak yerel bilirkişi ve tanıklar vasıtasıyla tapu kayıt uygulaması ve zilyetlik araştırması yapılmalı, ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın her bir çekişmeli bölümünü ayrı ayrı açıklar rapor alınmalı, taşınmaz bölümlerini gösterir fotoğraflar rapora eklenmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de taşınmazın (J) harfi ile gösterilen çekişmeli bölümünün bozma tarihinden önce yapılan keşifte gösterilen ve haritasına işaretlenen yeri ile bozmadan sonra gösterilen ve haritasına işaretlenen yeri birbirinden farklı olduğu halde çelişki giderilmeden karar verilmiş olması ve dosyada ... tarafından sunulmuş bir dava dilekçesi bulunmadığı halde, komisyona itiraz dilekçesi dava dilekçesi olarak yorumlanarak yararına karar verilmesi dahi isabetsiz olup, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,