Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/3323 K.2021/3313

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı belirtilerek, taşınmazların hangi tarafın zilyetliğinde olduğu, özellikle davacı ...’ın, ... ve ...’ların kiracısı olup olmadığı üzerinde durulması, beyanlar arasında çelişki ortaya çıkması halinde bu çelişkinin yöntemince giderilmesi ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacı ... ve arkadaşları ile davacı ...’in davalarının sübut bulmadığından, davacı ... ve ...’ın davalarının feragat nedeniyle reddine; davacı ... mirasçıları ile ... mirasçıları yönünden ise davalarının kabulüne, çekişmeli 29 ve 30 parsel sayılı taşınmazların hükümde gösterilen paylarla ... ve müşterekleri ile ... ve ... adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi ve davacı ... mirasçısı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tarımsal faaliyetlere uygun toprak yapısına sahip olduğu ve susuz tarla vasfında olduğu, bu tarlaların asıl malikinin ... olduğu, diğer davacıların buralarda icarcı konumunda bulunduğu, Aralık 1936-1937 tarih 201 tahrir nolu vergi kaydının davaya konu olmayan ancak davalı taşınmazlara komşu 32, 33 ve 34 numaralı parseller ile birlikte düşünüldüğü zaman mevkii ve hudutları itibari ile dava konusu taşınmazları bir bütün halinde kapsadığı ve vergi kaydının bu taşınmazlara da uyduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı ... mirasçısı ... ve ... vekilinin hükme yönelen temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı Hazine temsilcisinin hükme yönelen temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Çekişmeli taşınmazların kadastro tespit tutanakları incelendiğinde, 1937 tarih ve 201 nolu vergi kaydı kapsamında olmakla birlikte, vergi kaydının değişebilir hudutlar ihtiva ettiği gerekçesiyle vergi kayıt miktarı ve zilyetlikle edinilebilecek miktarın zilyetleri adına komşu 32 ve 33 nolu parseller olarak tespit edildiği, iş bu davaya konu 29 ve 30 parsel sayılı taşınmazların ise kayıt miktar fazlası olarak Hazine adına tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafın dayandığı 1937 tarih 201 nolu vergi kaydı, 9000 metrekare yüzölçümlü olup hudutları ise dere, sırt ve mezar okuduğundan miktarı ile geçerlidir.

Dosya arasında tutanak örnekleri bulunan komşu 32 parselin 18437 metrekare, 33 parselin ise 8500 metrekare yüzölçümü ile bu kayda istinaden tespit edildiği ve vergi kaydının miktarından fazla olarak komşu parsellere revizyon gördüğü anlaşılmakla birlikte; tutanak örneklerine göre iş bu komşu taşınmazların kadastro tespitlerinin itirazlı olduğu anlaşılmakta ise de, dosya kapsamından, bu tutanakların (hükmen) kesinleşip kesinleşmediği ve akıbetlerinin ne olduğu anlaşılamamaktadır.

Öte yandan Mahkemece, lehlerine karar verilen ... ve ... adına belgesiz zilyetlik yoluyla tespit ve tescil edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı yönünde araştırma yapılmış ise de, sadece Tapu Müdürlüğünden gönderilen belgesiz listesi dosya arasına konulmuş olup, bu listede bildirilen parsellerin kadastro tespit tutanakları getirtilmediğinden, taşınmazların belgesiz zilyetlik yoluyla tespit edilip edilmedikleri, hangi nedene dayalı olarak tespit gördükleri denetlenmemiş ve bu konuda, yine adı geçenler yönünden Kadastro Müdürlüğü ve Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğüne yazı yazılarak yöntemince belgesiz araştırması yapılmamıştır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, öncelikle davacıların dayanağı olan değişebilir sınırlı ve esasen her yere uyabilecek nitelikteki vergi kaydının kapsamının belirlenmesinde bu kaydın revizyon gördüğü anlaşılan 32 ve 33 parsel sayılı taşınmazların tespitlerinin bu kayda göre kesinleşmiş olup olmadığı da belirlenerek, kapsamının tüm taşınmazlar birlikte değerlendirilmek suretiyle belirlenmeli;

çekişmeli 29 ve 30 sayılı parsellerin miktar itibarı ile vergi kaydının kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde dava konusu taşınmazda taraflardan hangisi lehine 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği yönünden usulünce zilyetlik araştırması yapılmalı ve bu bağlamda aynı kişiler tarafından, belgesiz zilyetliğe dayalı olarak aynı çalışma alanı içerisinde Hazine’ ye karşı açılan açılan ve hala derdest olan davalar bulunması halinde sağlıklı denetim yapılabilmesi için bu dosyaların birleştirilmesi gerektiği göz önüne alınmalı;

ayrıca lehine tescil hükmü kurulan davacılar adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmazların miktarları Tapu Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak miktar sınırlaması yönünden araştırma yapılmalı, bildirilen taşınmazlara ait tutanakların onaylı örnekleri ile mahkeme ilamlarının kesinleşme şerhli onaylı örnekleri dosya arasına konulmalı; yapılacak araştrmada özellikle tutanak içerikleri ve hükmen tescile esas mahkeme ilamlarının içerikleri dikkate alınmalı;

yine belgesiz araştırması yapılırken, davacıların murisi ... ve ... yahut mirasçıları tarafından belgesiz zilyetliğe dayalı olarak açılıp hala derdest olan ve şahıslar arasında görülen (yani Hazine taraf olmamakla birlikte) dava dosyaları da göz önünde bulundurulmalı; gerekirse belgesizden tespit ve tescil edildiği bildirilen tutanak içerikleri ve hükmen tescile esas mahkeme ilamları üzerinde uzman bilirkişiye inceleme yaptırılarak belgesizden tespit gören taşınmaz miktarı ve tespit nedeni tereddütsüz olarak tespit edilmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.