Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/3735 K.2018/6165

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... ve diğerleri vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen ... vekili Avukat ..., ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Mahkemece öncelikle dava dışı 1 parsel sayılı taşınmazın tesbit tutanağı varsa dayanakları kayıtlar davalı ise dava dosyası getirtilip incelenmesi, özellikle anılan taşınmazın tesbitine bir kayıt ve belge esas alınıp alınmadığı duraksamasız belirlenmesi, bundan sonra bölgede 3621 sayılı Yasa uyarınca yetkili idari merciiler tarafından kıyı kenar şeridinin belirlenip belirlenmediği Mülki Amirlikten sorulup saptanması,

daha sonra davacıların dayandığı dava dışı 2 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydı ile tesbit tutanağı getirtilmeyen dava dışı 1 parsel sayılı taşınmazın tesbitine tapu kaydı esas alınmış ise sözü edilen tapu kaydı da ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte açıkta pay kalmayacak ve varsa haritalarıyla birlikte getirtilmesi, ayrıca davalı tarafın tutunduğu tesbite dayanak yapılan tapu kaydının tarih ve sayısından söz edilerek anılan tapu kaydının oluşma nedenleri ile sözü edilen tapu kaydında yüzölçüm gösterilmediği dikkate alınarak nedenlerinin sorulup saptanması,

gerektiğinde konusunda uzman bir bilirkişi aracılığı ile siciller üzerinde inceleme yaptırılarak bu hususta rapor alınması, daha sonra taraf tapu kayıtlarının dava dışı başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup saptanması, tarafların tutunduğu tapu kayıtları dava dışı başka taşınmaz ya da taşınmazlara revizyon görmüş ise sözü edilen taşınmazların tesbit tutanakları varsa dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyaları da getirtilmesi,

ayrıca dava konusu 138 parsel sayılı taşınmaz ile davacılar adına tesbit edilen dava dışı 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlara doğuda, kuzeyde ve kısmen güneyde komşu tüm taşınmazların özellikle 46 parsel sayılı taşınmazın tesbit tutanağı ve varsa dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyaları da getirtilmesi,

bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız yerel ve uzman bilirkişi harita yüksek mühendisi ya da harita mühendisi veya tapu fen elemanı ve konusunda uzman jeolog bilirkişilerden oluşacak üçer kişilik uzman bilirkişi kurulları tarafların aynı yöntemle gösterecekleri tanıklar dava konusu 138 parsel sayılı taşınmazın tesbit tutanağı bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde çekişmeli taşınmaz başında yeniden keşif yapılması,

öncelikle tarafların tutunduğu tapu kayıtları 3402 sayılı Kadastro Kanunun'un 20. maddesi hükmü uyarınca yerel bilirkişi yardımı uzman bilirkişi eliyle ayrı ayrı yerine uygulanması dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede kıyı kenar çizgisi yetkili idari merciilerce belirlenmiş ve bu yönetimsel işlem kesinleşmiş ise geniş kapsamlı kadastro paftasının ölçeği ile kıyı kenar şeridini belirleyen haritanın ölçeği eşitlenerek haritalar çakıştırılarak yerine uygulanması,

uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerinde gösterilen doğal yada yapay sınır yerlerinden varsa değişmez nitelikte sınır yeri sayılabilecek kişi taşınmazlarından da yararlanılması, taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciiler tarafından kıyı kenar şeridi belirlenmemiş ise aynı doğrultudaki araştırmanın 13.03.1972 tarih 7/4 sayılı İ.B.K uyarınca uzman jeolog bilirkişi kurulu aracılığıyla kıyı kenar şeridi belirlenmesi,

dava konusu taşınmazın tümünün yada bir bölümünün taraf tapu kayıtlarının kapsamı ve kıyı kenar şeridini belirleyen haritanın kapsamında kalmadığı yetkili idari merciler tarafından kıyı kenar şeridi belirlenmemiş ise uzman jeolog bilirkişi kurulu aracılığı ile az yukarıda vurgulanan tarih ve sayısı belirtilen İ.B. kararı uyarınca dava ve temyize konu 138 parsel sayılı taşınmazın tümü yada bir bölümünün ... çayının etki alanında kalmadığı ya da kumluk niteliğinde bulunmadığı saptandığı takdirde yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılması,

taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgi alınması, uzman bilirkişilerden keşfi izlemeye, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişiden tanık sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınması, tesbit tutanağı bilirkişilerin beyanları ile hükme dayanak yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık sözleri ve yapılması muhtemel keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık varsa duraksamasız giderilmesi,

dıştan komşu taşınmazların tesbit tutanağı içeriği varsa dayanakları kayıtlarla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmesi, dıştan komşu taşınmazın tesbitlerine bir kayıt ve belge esas alınmış ise, sözü edilen kayıt ve belgelerde nizalı 138 parsel sayılı taşınmaz yönünün ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterildiği üzerinde durulması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın ve asli müdahillerin davalarının reddine, çekişmeli eski 138 parsel, yeni 11 ada 20 parsel sayılı 14.982,75 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline, karar verilmiş; hüküm, ... ve ... ile ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.