Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/3774 K.2017/5559

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...Köyü çalışma alanında bulunan 106 ada 249 parsel sayılı 72443590 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı niteliğinde mera vasfı ile sınırlandırılmak suretiyle tespit ve özel siciline tescil edilmiş, aynı çalışma alanında bulunan 106 ada 105 parsel sayılı taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle “ham toprak” vasfı ile ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişisi İbrahim Kaya tarafından tanzim edilen 03.06.2013 tarihli rapor ve krokide; çekişmeli 106 ada 249 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 5.866,09 metrekarelik bölümü ile çekişmeli 106 ada 105 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 1.054,83 metrekarelik bölümünün tapu kayıtlarının iptali ile tarla vasfı ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir.

Çekişmeli 106 ada 249 parsel sayılı taşınmaz, toprak tevzi komisyonunun 994 numaralı parseli olduğu vurgulanmak suretiyle “mera” olarak sınırlandırılmış, çekişmeli 106 ada 105 parsel sayılı taşınmaz ise toprak tevzi komisyonunun 892 numaralı parseli olduğu vurgulanmak suretiyle “ham toprak” vasfı ile ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Toprak tevzi komisyonu tarafından tanzim edilen tablendikatifte 994 numaralı parselin “mera”, 892 numaralı parselin ise “taşlık” vasfında olduğu açıklanmıştır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesi, "4753 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri uyarınca ... adına kaydedilen taşınmaz mallar bu kanun hükümlerine göre doğan iktisap şartlarına istinaden zilyetleri adına tespit ve tescil olunur" hükmünü içermektedir.

Buna göre, 4753 sayılı Yasa uyarınca ... adına tapuya tescil edilen taşınmazların, öncesi itibariyle özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden bulunması ve tescil tarihi itibariyle zilyetleri yararına bu yasa uyarınca (3402 sayılı Yasa 14 vd. maddeleri) kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının gerçekleştiğinin anlaşılması halinde zilyetleri adına tescil edilmeleri gerekmektedir.

Mahkemece, toprak komisyonu tarafından tanzim edilen belirtmelik tutanaklarının nerede olduğu araştırılıp dosyaya getirtilmeleri sağlanmamış, fen bilirkişisinden belirtmelik haritası ölçeği ile kadastro paftası ölçeği eşitlenerek ve çakıştırma yapılmak suretiyle çekişmeli bölümlerin belirtmelik haritasındaki konumlarını gösteren denetime açık teknik rapor alınmadan karar verilmiştir.

Öte yandan; keşfe katılan ziraatçı bilirkişinin tanzim ettiği rapor, çekişmeli bölümlerin ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı ve mera parselinden ne şekilde ayrıldıkları hususlarını açıklamak bakımından yetersizdir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle tevzi parselinin dayanağı olan belirtmelik tutanaklarının nerede oldukları araştırılıp dosyaya getirtilmeleri sağlanmalı, daha sonra mahallinde; fen bilirkişisi, üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu, komşu köylerde ve aynı köyde ikamet eden yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarının katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ne şekilde kullanıldığı, öncelerinin kadim mera olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden keşfi takibe elverişli, belirtmelik haritası ölçeği ile kadastro paftası ölçeği eşitlenerek ve çakıştırma yapılmak suretiyle çekişmeli bölümlerin belirtmelik haritasındaki konumlarını gösteren denetime açık krokili,

ziraatçı bilirkişi kurulundan ise çekişmeli taşınmaz bölümlerini komşu taşınmazlar ile birlikte ele alan, taşınmazların önceki ve şimdiki niteliklerini ortaya koyan, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıklarını, mera vasfında olup olmadıklarını, komşu mera parselinden ne şekilde ayrıldıklarını izah eden ve taşınmazların farklı yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içeren rapor alınmalı, hükme esas alınan 03.06.2013 tarihli rapor ve krokide;

çekişmeli 106 ada 249 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümünün toprak komisyonun 994 numaralı mera parseli içinde kaldığının anlaşılması halinde bu bölümün meradan açıldığı kabul edilerek bu bölüm yönünden davanın reddine karar verilmeli, aynı raporda çekişmeli 106 ada 105 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümün ise toprak tevzi çalışmaları sırasında haritaya bağlanan yerlerden olduğunun anlaşılması halinde Kadastro Kanunu'nun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının,

toprak tevzi çalışmaları sırasında haritaya bağlanan yerlerden olmadığının anlaşılması halinde Kadastro Kanunu'nun 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davacı taraf lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.