Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/378 K.2020/203

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1975 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişisi tarafından hazırlanan 13.07.2016 havale tarihli rapor ve eki haritada (A) harfi ile gösterilen 97.865,25 metrekare yüzölçümündeki tescil harici taşınmaz bölümünün davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili, davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de, yapılan inceleme ve araştırma karar vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesine dayalı tescil isteğine ilişkin olarak açılmışsa da, yargılama sırasında çekişme konusu taşınmaz bölümü başında 01.03.2015 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen teknik bilirkişilerin 02.04.2015 tarihli raporunda, çekişmeli taşınmaz bölümü ve etrafının toplulaştırma çalışmaları esnasında idari yoldan ... parsel olarak tescil edildiği bildirilmiştir.

Ancak mahkemece, taşınmazın tesciline esas krokisi ile dayanağı olan belgeler dosya arasına konulmadığından ve fen bilirkişisine tescile ilişkin kroki ile dava konusu taşınmaz bölümünü çakıştırır rapor düzenlettirilmediğinden, davaya konu bölümünün tespit harici bırakılan alanda mı, yoksa idari yoldan Hazine adına tescil edilen 334 parsel sayılı taşınmaz içerisinde mi kaldığı hususunda tereddüt hasıl olmuştur.

Uyuşmazlığın çözümü için çekişme konusu (A) bölümünün kadastro paftasına göre konumunun net olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Ayrıca teknik bilirkişiler tarafından 1985 ve 1999 tarihli hava fotoğraflarının incelenmesi sonucu düzenlenen 20.03.2015 tarihli raporda, taşınmazın sınırlarının belirgin olduğu ve üzerinde işlemeli tarım yapıldığı bildirilmiş ise de, ziraat bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri bilirkişisi tarafından hazırlanan 06.05.2016 havale tarihli raporda 1985 tarihli hava fotoğrafında çekişmeli taşınmaz üzerinde imar ve ihyaya dönük herhangi bir tarımsal faaliyet tespit edilemediği bildirilmiş olup,

bu haliyle taşınmazdaki imar ve ihyanın ne zaman başlayıp hangi tarihte bitirildiği hususunda raporlar arasında çelişki olduğu halde mahkemece bu çelişki giderilmeden karar verilmesi.

Tapu Müdürlüğünce dosyaya gönderilen cevabi yazıda 262 parsel sayısı ile davacı ... oğlu ... adına kayıtlı olduğu bildirilen taşınmazın, belgesiz zilyetlik yoluyla edinilebilecek taşınmaz miktarı sınırlamasında dikkate alınıp alınmayacağının tartışılmamış olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaz bölümünün bulunduğu alanı gösterir kadastro paftası, 334 parsel sayılı taşınmazın idari yoldan tesciline ilişkin tüm kroki ve belgeler ile Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihten 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra;

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu, kadastro fen bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında çelişki doğması halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle bu çelişkiler giderilmeye çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmaz imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle, taşınmaz bölümünün sınırlarının ve niteliğinin ne olduğunun, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve hangi tarihte tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; teknik bilirkişisinden kadastro paftası ve 334 parsel sayılı taşınmazın idari yoldan tesciline ilişkin krokisi üst üste çakıştırılması ve bu kroki üzerinde çekişme konusu taşınmaz bölümünün gösterilmesi istenerek;

davaya konu taşınmazın tesis kadastrosu paftasında hangi yere tekabül ettiğini, idari yoldan oluşan Hazine tapusuyla irtibatının ne olduğunu, tamamının veya bir kısmının 334 parsel sayılı taşınmazın kapsamında kalıp kalmadığını açıkça gösterir ve keşfi ve uygulamayı takibe imkan verir rapor ve harita düzenlettirilmeli; davacı ... oğlu ... adına kayıtlı olduğu bildirilen 262 parsel sayılı taşınmazın miktarının, davacının belgesiz zilyetlik yoluyla edinilebileceği taşınmaz miktarı yönünden etkisinin ne olacağı değerlendirilmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de; dava konusu taşınmazın yargılama devam ederken 10.02.2015 tarihinde 334 parsel numarası ile Hazine adına ihdasen tescil edilen taşınmaz kapsamında kaldığının anlaşılması nedeniyle davanın tapu iptali ve tescil davasına dönüştüğü ve dava tarihinde tescil davası yönünden ilgili kamu tüzel kişileri olarak davada yasal hasım konumunda yer alan ... ve ...'nın davada taraf sıfatlarının kalmadığı gözden kaçırılarak,