Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/4097 K.2017/6301

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 23 parsel sayılı 27.093.21 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunup özel mülkiyete konu yerlerden olmadığından bahisle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve ... taşınmazın bir bölümü hakkında irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle müştereken dava açmışlardır. Yargılama sırasında .... Köyü Tüzel Kişiliği, dava konusu taşınmazın köylünün ortak kullanımında bulunan kadim mera olduğu iddiasına dayanarak davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacıların davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Asli müdahale, dava konusu üzerinde, derdest davadan bağımsız olarak hak talebini içeren ikinci bir davadır. Müdahale talebini içeren dilekçenin harçlandırılması ile asli müdahale tamamlanmış ve dava açılmasının bütün sonuçları doğmuş olur.

Köy Tüzel Kişiliğini temsilen Köy Muhtarı ....’un 30.11.2012 havale tarihli dilekçesi içeriği incelendiğinde; davaya konu taşınmazda davacıların hakkı bulunmadığı, kadim mera olduğu iddiasına dayanarak çekişmeli taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile köy merası olarak tesciline karar verilmesini talep ettiği ve dilekçesini harçlandırdığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece gerekçeli karar başlığında davaya başvuru harcını yatırmak suretiyle çekişmeli taşınmazın köy merası olduğu iddiasıyla "müdahil" olan Köy Tüzel Kişiliği taraf olarak gösterilmeyip, iddiası bakımından da bir araştırma ve inceleme yapılmamış.

30.11.2012 havale tarihli asli müdahale dilekçesine konu istemi hakkında olumlu olumsuz bir hüküm kurulmamış olması isabetsiz olduğu gibi; davacı ...’nin davası yönünden yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılan keşiften sonra düzenlenen 17.06.2014 tarihli raporda; taşınmaz üzerinde 10 yıldır (yani 2004 tarihinden beri) tarımsal faaliyet bulunmadığı; ondan öncesinde ise düzenli olarak arpa-buğday ekilmek suretiyle tarımsal faaliyet yapıldığı belirtilmiş olup anılan rapora göre taşınmazın kullanılmadığı belirtilen bu 10 yıllık süre, tespit tarihi olan 2003 yılından sonrasına isabet etmektedir.

Davacı, kadastro tespitinden önceki sebebe dayanarak dava açtığına göre; mahkemece belirlenmesi gereken husus kadastro tespit tarihine kadar Kadastro Kanunu’nun 14. maddesinde yer alan koşulların davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği olduğu halde, kadastro tespitinden sonrayı kapsayacak şekilde "son 10 yıldır tarımsal faaliyet bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddi isabetsiz olduğu gibi; bilirkişinin hangi verilerle bu 10 yıllık süre öncesinde arpa-buğday ekilmek suretiyle düzenli tarımsal faaliyet yapıldığı sonucuna ulaştığı da anlaşılamamaktadır.

Yine; davacı ... ile temyiz eden davacı ... taşınmazın taksimen kendilerine düştüğü iddiasıyla dava açtıkları halde; keşifte dinlenen mahalli bilirkişinin taksim hususunda beyanı da alınmamıştır.

Hal böyle olunca. 6360 sayılı Yasa ile .... İli’nin Büyükşehir Belediyesi statüsünde olması nedeniyle anılan Yasanın Geçici 1.maddesinin 13.bendi uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olacağı dikkate alınarak müdahil ...

Köyü Tüzel Kişiliği’nin halefi olan ...’nın taşınmazın mera olduğuna ilişkin iddiaları ile davacı gerçek kişilerin iddialarının birlikte değerlendirilmesi bakımından, mahallinde yöreyi bilen yerel bilirkişiler ve tanıkların katılımı ile yeniden keşif yapılarak taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususuları ile öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı ve davacı gerçek kişilerin davasına konu (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümündeki zilyetliğin süresi ve şekli etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar alınırken kadastro tespit tarihinin 2003 yılı olduğu göz önünde bulundurulmalı, ziraat bilirkişisinden taşınmazın niteliği, eğimi, toprak yapısını irdeler tarzda rapor alınmalı ve ayrıca gerçek kişi davacıların davasına konu (A) bölümünün taşınmazın diğer bölümünden toprak yapısı, eğimi,

bitki örtüsü ve diğer yönlerden nasıl ayrıldığı, arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususları özellikle irdelenmeli, taşınmazın mera olduğunun anlaşılması halinde meralarda sürdürülen zilyetliğin süresi neye ulaşırsa ulaşsın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap edilemeyeceği düşünülmeli; aksi halde zilyetlik delilleri birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.