Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/4176 K.2017/9008

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ...Köyü çalışma alanında bulunan 118 ada 45 parsel sayılı 2.060,59 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı Hüseyin Taşdelen adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı Hazine çekişmeli taşınmazda davalı tarafın zilyetliğinin bulunmadığını, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürmüş, davalı taraf ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine ve tapu kaydına dayanmıştır.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın davalının tutunduğu tapu kayıt kapsamında kaldığı ve davalı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmaza uyduğu kabul edilen, 7 Ocak 1970 tarih ve 14 sıra numaralı tapunun malikleri davalının kardeşleri....olup mahkemece davalı ile kayıt malikleri arasında akdi ilişki bulunup bulunmadığı üzerinde durulmamış, akdi ilişki var ise kaydın oluşumuna esas tescil dosyası getirtilip krokisi uygulanmamıştır.

Bundan ayrı zilyetlik yönünden yapılan araştırma da yetersiz olup, dava konusu taşınmazın niteliğini belirlemede hava fotoğrafından yararlanılmamış, tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş, taşınmazın içinde meşe ağaçları bulunduğu halde orman mühendisinden rapor alınmamış, çekişmeli taşınmaza komşu tüm parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilmemiş, taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu kesin olarak belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, davalının tapu kayıt malikleri ile aralarında akdi ilişki bulunup bulunmadığı davalı tarafa açıklattırılarak tapu kayıt maliki ...ile aralarındaki akdi ilişkiyi kanıtlaması için kendisine süre verilmeli, kayıt maliki ile davalı arasında akdi bağ bulunduğunun saptanması halinde dayanılan kaydın tüm tedavülleri ve tescil dosyası ile davalı taraf aynı zamanda zilyetliğe de dayandığından çekişmeli taşınmazın tespit tarihi olan 2011 yılından önceki 15-20-25 yılı kapsayacak şekilde üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları,

bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları, çekişmeli taşınmaza komşu 118 ada 46 ve 22 parsel sayılı taşınmazların tutanak ve dayanakları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu, orman mühendisi ve fen bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Davalı ile kayıt malikleri arasında akdi bağ bulunuyor ise tapu kaydı tescil ilamı ile oluştuğundan haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli, tescil krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması durumunda ise tapu kaydının hudutları okunarak mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, tescil krokisinin dava konusu taşınmazı kapsayıp kapsamadığı teknik bilirkişi raporunda göstermesi istenmelidir.

Davalı ile kayıt malikleri arasında akdi bağ bulunmuyor ise; yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın 2011 yılından geriye doğru 20-25 yıl öncesinde kimler tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın ne zamandan beri kim tarafından ne suretle kullanıldığı hususu sorulmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri ile önceki keşif beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde gerekirse yüzleştirme yapılarak çelişki giderilmeye çalışılmalı,

jeodezi ve fotogrametri mühendisinden dava konusu taşınmazın 2011 yılından önce üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde 15-20-25 yıllık periyotlar halinde uygulama yaptırılarak çekişme konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, hava ve uydu fotoğrafları 3 ayrı evre halinde incelenerek çekişmeli taşınmaz arasındaki ayırıcı unsur tespit ettirilmeli, taşınmazın öncesinin orman olup olmadığının belirlenmesine çalışılmalı, üç kişilik ziraat bilirkişisi kurulu ve orman mühendisinden taşınmazın bitki örtüsü, komşu parsellerle mukayesesi,

taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, zilyetliğin hangi tarihte hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, orman sayılan yerlerden olup olmadığı, hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmazın değişik yönlerden renkli fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmeli, bundan sonra dosyadaki tüm deliller değerlendirilerek davanın esası hakkında bir karar verilmelidir.