Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/4333 K.2018/133

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...Köyü çalışma alanında bulunan 192 ada 112 parsel sayılı 1.243.195,55 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ... Köyü'nün kadim merası olduğu belirtilerek kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırılmıştır.

Davacı ..., ... ve ... satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, davacı ..., ... ve ..., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, davacı .... ve ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacılar ..., ..., ...'ün davasının tamamen, davacı ...'ün davasının ise kısmen kabulüne; çekişmeli 192 ada 112 parsel nolu taşınmaz içerisinde kalan ve 26.10.2009 havale tarihli teknik bilirkişiler raporunda (E) harfi ile gösterilen toplam 1.644,77 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın davacı ... adına.

(F) harfi ile gösterilen toplam 8.754,24 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın davacı ... adına. (D) harfi ile gösterilen toplam 12.356,19 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın davacı ... adına. (A) harfi ile gösterilen toplam 18.719,53 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın davacı ... adına. (G) harfi ile gösterilen toplam 6.974.84 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın ... adına.

(B) harfi ile gösterilen ve 15.01.2015 havale tarihli ek raporda hesaplanan toplam 19.091,78 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın ... adına. (I) harfi ile gösterilen toplam 16.274,12 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın ... adına.

15.01.2015 havale tarihli teknik bilirkişiler ek raporunda yeşil boya kalemi ile boyanan ve (H-K) harfi ile gösterilen toplam 9.028,03 metrekarelik kısmın kadastro tespitinin iptali ile bu kısmın ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi ve dahili davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli mera parseli içerisinde kalan ve temyize konu olup fen bilirkişi raporunda gösterilen bölümlerin kadim mera olmadığı ve mera olarak tahsis edildiği 1966 tarihine kadar davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davaya konu taşınmaz, ...

Köyü’nün kadim merası olduğu edinme sütununa yazılarak orta malı vasfıyla tespit edilmiş; tutanağa ekli 24.11.2006 "Kadastro Komisyonu mera belirleme tutanağı" ile çekişmeli taşınmazın 1966 yılında 81 nolu toprak komisyonunca 1069 parsel numarası altında mera olarak sınırlandırıldığı belirtilmiş olduğu gibi mahkemece yapılan keşifle de çekişmeli kadastro parselinin sözü edilen tevzi parselinin içinde kaldığı belirlenmiştir.

Ancak, Mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmak suretiyle taşınmazın tahsis tarihinden önce kadim mera olup olmadığı belirlenmemiş; tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilerek hüküm kurulması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; taşınmaza ait en eski tarihli hava fotoğrafı ve ayrıca tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları temin edilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişiler, tanıklar, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, 1 fen elemanı, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalı, yapılacak keşifte tanık ve mahalli bilirkişilerden,

taşınmazın tamamının yahut bir bölümünün kadim mera olup olmadığı, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı sorulmalı, hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle hava fotoğrafı ve memleket haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmeli, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu ve davacı taraflarca ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan; taşınmazın çekişme konusu bölümleri ile çekişme konusu olmayan bölümlerinin ve yine komşu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapor ekinde taşınmazı değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde ve baskı halinde (CD şeklinde değil) renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de varsa yakın taşınmaz tutanak ve dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, ayrıca taşınmaz başında dinlenilen gerek mahalli bilirkişi ve gerekse tanık beyanlarında çekişme konusu 192 ada 112 parsel sayılı taşınmazın içerisinde bulunup teknik bilirkişi raporlarında gösterilen "kuru dere"nin güneybatısında/güneyinde kalan yerlerin mera niteliğinde bulunduğu belirtildiğinden mahkemece bu hususta göz önünde bulundurulmalı,