Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/4448 K.2020/5695

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Yargıtay bozma ilamında özetle.

“Mahkemece çekişmeli taşınmazın hangi tarihte ve hangi sebeple tescil dışı bırakıldığının sorulup saptanması, taşınmazın tespit tarihi olan 2013 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski ve en son tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek yeniden keşif yapılması, yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın 2013 yılından geriye doğru 20-25 yıl öncesinde kimler tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması, jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye dava konusu taşınmazın dava tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmazın niteliği ile taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihinin ayrı ayrı saptanması,

üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu tarafından ise taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususlarının özellikle irdelenmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 107 ada 23 parsel sayılı taşınmazın harita mühendisi tarafından hazırlanan 29/05/2017 havale tarihli ek rapor ve eki haritada (A) harfi ile gösterilen 1333,09 metrekare yüzölçümündeki bölümünün, içinde ev olan tarla vasfı ile davacı ... adına tapuya tesciline;

aynı rapor ve eki haritada (B) harfi ile gösterilen 509,75 metrekare yüzölçümündeki bölümünün tarla vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline, bu bölüm üzerinde bulunan 1-3 yaşında 3 adet zeytin, 3-5 yaşında 1 adet erik, 15-20 yaşında 1 adet dut, 5-7 yaşında 1 adet asma, 3-5 yaşında 1 adet muşmula, 10-12 yaşında 2 adet dut, 15-20 yaşında 19 adet zeytin, 3-5 yaşında 1 adet şeftali, 8-10 yaşında 1 adet şeftali, 13-15 yaşında 2 adet incir, 10-12 yaşında 1 adet nar,

13-15 yaşında 1 adet armut olmak üzere toplam 34 adet ağacın 3402 sayılı Yasa'nın 19. maddesi uyarınca davacı ...'a ait olduğunun tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde şerh olarak yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı ... vekilinin dava konusu taşınmazın hükme esas alınan harita mühendisi bilirkişinin rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı Hazinenin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Mahkemece, dava konusu taşınmazın bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde, davacı yararına imar-ihya ve zilyetlik yoluyla iktisap koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Taşınmazın zilyetlikle kazanılabilmesi için, öncelikle niteliği itibariyle zilyetlik yoluyla kazanılabilecek yerlerden olması, bundan sonra da 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddeleri uyarınca, emek ve para harcanmak suretiyle imar-ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilmesi ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi zorunludur.

Somut olayda; keşif sonrası dosyaya sunulan üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu ve harita ve kadastro mühendisi bilirkişisi tarafından hazırlanan ortak raporda, soyut olarak taşınmaz bölümü üzerinde imar-ihyanın 21 yıl önce oluştuğu ifade edilmiş ise de, aynı raporda nizalı bölüm üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının en büyüğünün 12 yaşında olduğu belirtilmiş olup, dosyaya getirtilen, 1975, 1979 ve 1995 tarihli hava fotoğrafları üzerinde yapılan inceleme neticesi sunulan bilirkişi raporunda da taşınmaz bölümü üzerinde imar-ihyanın tamamlandığına ve üzerinde uzun süredir tarım yapıldığına dair açıklık bulunmadığı gibi,

taşınmaz üzerinde bulunan ev de 1995 tarihli hava fotoğrafında tespit edilmiştir. Bu haliyle; kadastro tespitinin yapıldığı tarih itibariyle dava konusu taşınmaz bölümü üzerinde, davacı yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddelerinde düzenlenen zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı anlaşılmaktadır.