Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/4978 K.2020/6356

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ...İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 168 ada 118 parsel sayılı 24375.97 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adlarına tescili istemiyle Kadastro Mahkemesinde açmış oldukları davada verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yapılan yargılama sonucunda 168 ada 118 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümünün davacılar adına, kalan bölümünün Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacıların dayandıkları tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı ve çekişmeli taşınmaz üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, davacıların dayandıkları tapu kaydı mahalinde usulünce uygulanarak kapsamı kesin olarak belirlenmemiş, tapunun pay tapusu olduğu üzerinde durulmamış, tek kişilik ziraatçı bilirkişi raporu ile yetinilmiş, hava fotoğraflarından yararlanılmamış, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ve niteliği tereddütsüz olarak tespit edilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için. Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaza ait temin edilebilen en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin harita sorgulama sitesine girilerek, taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetim sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle,

buradan elde edilen verilere göre tespit tarihi olan 2009 yılından 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde en yakın tarihlere) farklı dönemlerde çekilmiş üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişisinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında öncelikle davacıların dayandıkları tapu kaydının kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca varsa haritasına göre belirlenmeye çalışılmalı, tapu kaydının haritası yoksa ya da uygulama kabiliyeti bulunmuyorsa kayıtta yazılı sınırlar esas alınarak kapsamı belirlenmeli, bu kapsamda dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan,

davacıların dayandıkları tapu kaydınının sınırları sorularak bu sınırlar fen bilirkişisine krokisinde işaretlettirilmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrıca çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden önce ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi hakka istinaden kullanıldığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği imar-ihyaya konu edilmişse ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanları arasında oluşacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ve niteliği ile imar-ihya ve zilyetlik durumunu belirtir bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, çekişmeli taşınmazın incelenen 3 adet hava fotoğrafına göre sınırları ve niteliği belirlenmeli ve taşınmaz üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını, tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını ve taşınmaz üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü tamamlanma tarihini belirten rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazların üzerindeki zilyetlik durumu memleket haritası ve uydu fotoğrafları ile denetlenmeli,

çekişmeli taşınmazı tüm yönleriyle gösterir yakın plan fotoğrafları çektirilerek dosyaya konulmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlettirilmeli ve bundan sonra davacıların dayandıkları tapu kaydının pay tapusu olduğu gözönünde bulundurulmak suretiyle toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.