Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/5083 K.2017/7131

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu .... Köyü çalışma alanında bulunan 137 ada 107 parsel sayılı 6.781,34 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu gerekçesiyle davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümünün tapu kaydının iptali ve adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın 18.03.2013 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.101,03 metrekarelik bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, 18.03.2013 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.101,03 metrekarelik bölümde davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir. Çekişmeli taşınmazın kadastro tespiti 2007 yılında yapılmıştır.

Zilyetlikle taşınmaz edinme koşularının tespit tarihi olan 2007 yılına kadar gerçekleşmiş olması gerekir. 2013 yılında yapılan keşfe katılan ziraatçı bilirkişi, çekişmeli taşınmazın 5-10 yıldır tarımsal amaçlı olarak kullanıldığı açıklanmıştır. Aynı keşifte beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve davacı tanığı ise; davacının 20-25 yıldır çekişmeli bölümü arpa, buğday ekmek suretiyle kullandığını ifade etmişlerdir.

Mahkemece ziraatçı bilirkişi raporu ile beyanlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği düşünülmemiş, birbiriyle çelişen delillere dayalı olarak karar verilmiştir. Çekişmeli taşınmaza komşu 137 ada 108 parsel sayılı taşınmaza kadastro sırasında revizyon gören vergi kaydı getirtilerek çekişmeli taşınmaz yönünü nasıl tanımladığı üzerinde de durulmamıştır.

Öte yandan; bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi stereoskopik hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Stereoskopik hava fotoğraflarının getirtilerek bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, çekişmeli taşınmazın tespit tarihi olan 2007 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan, çekişmeli taşınmaza komşu 137 ada 108 parsel sayılı taşınmaza kadastro sırasında revizyon gören vergi kaydı ise özel idare müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, daha sonra yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesinin ne olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı, davacıya ait 137 ada 109 parsel sayılı taşınmaz ile bütünlük arz edip etmediği, 2007 yılından 20 yıl önceye giden zilyetliğin bulunup bulunmadığı gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan; çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini, toprak yapısını, ne kadar süredir tarımsal amaçlı kullanıldığını bildiren, komşu parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe olanak veren ayrıntılı raporlar alınmalıdır.

Hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda incelemesi yaptırılmalı, bu kapsamda çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin o tarihlerdeki niteliklerinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, taşınmazın kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik dosya üzerinden rapor alınmalı,

çekişmeli taşınmaza komşu 137 ada 108 parsel sayılı taşınmaza kadastro sırasında revizyon gören vergi kaydının çekişmeli taşınmaz yönünü nasıl tanımladığı üzerinde de durulmalı bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.