Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/5151 K.2018/5522

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Yargıtay bozma ilamında özetle; "yerel mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, dosya arasında bulunan bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede 1950 yılında iskan çalışması yapıldığının anlaşıldığı halde mahkemece, söz konusu iskan kayıtları, ekindeki belgeler ve pafta getirtilerek dava konusu parsellerin ne gibi bir işleme tabi tutulduğunun araştırılmadığı, öte yandan bu yerde kadastro tespit çalışmalarından önce imar uygulaması yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise onaylanma tarihi ve ilgili imar planında dava konusu taşınmazların ne olarak gösterildiğininde belirlenmediği,

bunlardan ayrı, belgesiz zilyetlik yolu ile edinilen taşınmaz bulunup bulunmadığının da araştırılmadığı belirtilerek sözü edilen hususlar yönünden araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 217 ada 17 ve 20 parsel sayılı taşınmazların davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalı Hazine vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1- Çekişmeli 217 ada 20 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Mahkemece çekişmeli taşınmaz üzerinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının davacı lehine oluştuğu gerekçe gösterilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de; varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Çekişmeli 217 ada 20 parsel sayılı taşınmaz kadastro sırasında 217 ada 37 parsel sayılı taşınmaza miktarı ile revizyon gören ve "metruk" sınırını ihtiva eden tapu kaydının miktar fazlası olduğu belirtilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Diğer taraftan taşınmaza komşu 217 ada 21 parsel sayılı taşınmaza uygulanan Şubat 1950 tarih 64 sıra numaralı tapu kaydı da çekişmeli taşınmaz yönünü "metruk" olarak okumaktadır.

Firari ve mütegayyip kişilerden kalan taşınmazlar kanunları gereği Hazineye intikal eden yerlerden olup, zilyetlikle kazanılmaları mümkün bulunmamaktadır. Kaldı ki, taşınmazın iskanen dağıtıldığı ve bu surette kendisine verildiği de davacı tarafından iddia ve ispat edilememiştir.

Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

2- Çekişmeli 217 ada 17 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmaz üzerinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının davacı lehine oluştuğu gerekçe gösterilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ..., dava dilekçesinde ve yargılama sırasında sadece kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak dava açmış olup; çekişmeli taşınmazın iskanen dağıtım sureti ile kendisine verildiğini iddia ve ispat etmemiştir. Diğer taraftan çekişmeli taşınmaza komşu 217 ada 16 parsel sayılı taşınmaz iskan yolu ile oluşan Temmuz 1948 tarih ve 30 sıra numaralı tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit ve hükmen tescil edilmiştir.

Sözü edilen taşınmaza uygulanan tapu kaydının bir hududu "metruk" okumakta olup, firari ve mütegayyip kişilerden kalan taşınmazların kanunları gereği Hazineye intikal eden yerlerden olmaları nedeni ile zilyetlikle kazanılması mümkün bulunmadığına göre bu hududun kesin olarak belirlenmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Ne var ki; eldeki dosyada yapılan keşiflerde sözü edilen tapu kaydı uygulanıp tapu kaydında "metruk" olarak gösterilen yerin neresi olduğu, bir diğer ifade ile dava konusu taşınmaz yönünü "metruk" olarak gösterip göstermediği belirlenmediği gibi 217 ada 16 parsel sayılı taşınmazın hükmen tesciline esas alınan mahkeme dosyasında da "metruk" sınırının neresi olduğu kesin olarak belirlenmemiştir.

Hal böyle olunca; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıkları ve fen bilirkişisinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dava konusu taşınmaza komşu 217 ada 16 parsel sayılı taşınmaza uygulanan tapu kaydı sınırları tek tek okunmak suretiyle yerel bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, gösterilen sınır yerleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, bu yolla taşınmazın dayanağı kayıtta okunan "metruk" yerin neresi olduğu kesin olarak belirlenmeli,

komşu parsel dayanağı kaydın dava konusu taşınmaz yönünü "metruk" okuduğunun anlaşılması halinde firari ve mütegayyip kişilerden kalan taşınmazların kanunları gereği Hazineye intikal eden yerlerden olup, zilyetlikle kazanılmasının mümkün bulunmadığı göz önünde bulundurulmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.