Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/5318 K.2017/8378

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacılar yararına imar ve ihya yoluyla iktisap koşullarının oluşup oluşmadığının kararda tartışılıp değerlendirilmesi, hukuken boş olan tutanağın malik hanesinin ne şekilde ve kimin adına doldurulacağının belirlenmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 38 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 17.716 metrekarelik bölümün davacı ...

İrtürk adına, (B) harfi ile gösterilen 11.139 metrekarelik bölümün davacı ... İrtürk adına, (C) harfi ile gösterilen 190.788 metrekarelik bölümün davacı ... Hilkat Bayseller adına, (D) ve (E) harfleri ile gösterilen 17.616 ve 2663 metrekarelik bölümlerin Hazine adına, (F) harfi ile gösterilen 10.252 metrekarelik bölümün DSİ adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine ile davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddesindeki şartların davacılar lehine oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme ve araştırma karar vermek için yeterli değildir.

Dava konusu taşınmaz öncesinde bataklık, sazlık, hali vasfında olduğu halde taşınmazın niteliğini belirlemede hava fotoğrafından yararlanılmamış, tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş, çekişmeli taşınmaza komşu parseller tapu kayıtlarına dayalı olarak tespit edildiği halde tapu kayıtları uygulanarak çekişmeli taşınmazı ne okuduğu üzerinde durulmamış, taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu kesin olarak belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; çekişmeli taşınmazın tespit tarihi olan 2009 yılından önceki 15-20-25 yılı kapsayacak şekilde (1985-1989-1994 yılları) üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları, çekişmeli taşınmaza tüm yönlerden komşu taşınmazların tutanak ve dayanakları, taşınmaz üzerindeki kanala ilişkin kamulaştırma evrakı ile BOTAŞ A.Ş lehine verilen irtifak hakkına dair belgeler getirtilmelidir.

Bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile 3 kişilik jeodezi veya fotogrametri uzmanından oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın 2009 yılından geriye doğru 20-25 yıl öncesinde kimler tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın ne zamandan beri kim tarafından ne suretle kullanıldığı hususu sorulmalı bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişilerinin beyanlarına başvurulmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmelidir.

Jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişilere, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarında stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı,

tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususlarında fotoğraflarla desteklenmiş bilimsel rapor alınmalı, davacılar ve murisleri adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yolu ile edinilen taşınmaz miktarı yönünden araştırma yapılmalı, 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde yer alan sınırlamalar da dikkate alınmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.