Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/5398 K.2018/135

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın bozulmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... vekili, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, 29.04.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 567,06 metrekarelik bölümün ham toprak vasfıyla ... adına tesciline karar verilmiş; hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine;

"Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik, imar ve ihya hukuki sebeplerine dayalı olarak açılmış olup, 4721 sayılı TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme şartlarının gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın tespit dışı bırakılma tarihi 1991, dava tarihi ise 2012 yılı olduğuna göre, dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilerek inceleme yapılması gerekirken hataya düşülerek sadece 1985 tarihli hava fotoğrafı ile inceleme yapılmış, ziraat bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın tarım arazisi olduğu belirtilmesine rağmen imar ihyanın tamamlandığı tarih belirlenmemiş, hüküm vermeye yeterli bulunmayan bu raporlar doğrultusunda karar verilmiştir.

Ayrıca, 4721 sayılı TMK'nın 713/4-5. maddeleri gereğince yerel ilanlar ile gazete ilanlarının yapılması gerektiği halde, mahkemece bu ilanlar yapılmamıştır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, daha önce yapılan keşiflerde beyanına başvurulan mahalli bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, üniversitelerin toprak kürsüsünde uzman 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu aracılığı ile yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı,

imar-ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki mevcut ve doğabilecek çelişkiler usulen giderilmeye çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan değişik kodlardan toprak örnekleri alınıp analizlerinin yapılması istenilerek çekişmeli taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliğini, üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığını, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullandığı,

komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, bu kapsamda çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının,

arazinin kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik olarak rapor alınmalı, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları bilimsel esaslara göre hazırlanmış bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, TMK'nın 713/4. maddesi uyarınca yasal ilanlar yapılıp, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Belirtilen ilkelere uygun olmayacak şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, Hazinenin tescil talebi olmadığı halde davaya konu (A) harfi ile gösterilen 567,06 metrekarelik bölümün ... adına tesciline karar verilmesi dahi isabetsizdir"

denilmek suretiyle hükmün bozulmasına karar verilmesi üzerine davalı ... vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dosya içeriğine, mahkeme kararında belirtilip, Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin sair karar düzeltme talepleri yerinde değildir. Ancak, Dosya arasında bulunan 23.5.2013 ve 13.10.2014 tarihli fen bilirkişi kurulu raporlarında “dava konusu taşınmazın ... Belediyesi imar sınırı içerisinde olduğu” belirtilmiş yine dosya arasında bulunan ...

Belediyesi’nin 27.12.2013 tarih ve 399 sayılı yazısına göre çekişmeli taşınmazın sınırlarında bulunan komşu 224 ada 10; 57 ve 61 parsel sayılı taşınmazların uygulama imar planı içerisinde bulunduğu belirtilmiş ise de dosya arasındaki bilgi ve belgelerden imar planının onay tarihinin hangi tarih olduğu hususu anlaşılamamaktadır.

Dava konusu taşınmazın imar planı kapsamında kalan yerlerden olduğunun belirtilmesine göre; davacı lehine taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunun tespiti bakımından öncelikle dava konusu taşınmazı kapsayan imar planı olup olmadığı var ise imar planının onay tarihi teredütte yer vermeyecek şekilde sorulup saptandıktan sonra bu tarihten geriye doğru 15-20-25 yıl öncesinde çekilmiş hava fotoğrafları dosya içerisine getirtildikten sonra bozma ilamında belirtilen araştırma ve incelemenin imar planının onaylandığı tarihe göre yapılması gerekirken bozma ilamına sehven "imar-ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine

kadar" şeklinde yazılmış olması hatalı olduğu gibi; davalı ... tarafından, 29.01.2015 tarihli dilekçeyle “il, ilçe ve kasabaların imar planları içerisinde bulunan taşınmazların ihya yoluyla edinilmesinin mümkün olmadığı” belirtilerek taşınmazın ... adına tescili isteminde bulunulmuş olduğu halde bozma ilamında “Hazinenin tescil talebi olmadığı halde davaya konu (A) harfi ile gösterilen 567,06 metrekarelik bölümün ... adına tesciline karar verilmesinin dahi isabetsiz olduğu”na ilişkin bozma gerekçesinin de maddi hataya dayalı olduğu ve sehven yazıldığı anlaşılmış olup;