Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/549 K.2017/1351

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 160 ada 30 parsel sayılı 276.84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, pay bağışı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... ve paydaşları adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak dava açmış, yargılama sırasında ise tapu kaydına dayanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 160 ada 30 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı tarafın dayandığı tapu kaydının dava konusu taşınmazı kapsadığı gerekçe gösterilmek sureti ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ..., dava konusu taşınmazın babası ... ... ait iken 1952 yılında ölümü ile tek mirasçısı olarak kendisine kaldığını ileri sürerek zilyetlik hukuki nedenine dayanarak dava açmış, yargılama sırasında ise T.Sani 1291 tarih ve 36 sıra numaralı tapu kaydına dayanmıştır. Sözü edilen tapu kaydı ... (... oğlu ...) adına kayıtlı olup, sınırları "...", "..." ve "..." okumaktadır.

Keşif sırasında mahalli bilirkişiler "..." sınırının taşınmazın doğusunda bulunan taşınmazın maliki evveli olduğunu, "..." sınırının taşınmazın batısında yoldan sonraki taşınmaz olduğunu, "Musa" sınırını ise bilmediklerini beyan etmişlerdir.

Ne var ki, anılan beyanlar dava konusu taşınmaza komşu taşınmaz tutanakları ve dayanağı olan belgeler getirilerek denetlenmemiş, tapu kaydının uyduğunun kabulü için en az ... sınırın taşınmazı kapsamına alması gerektiği halde bu husus göz ardı edilmiş, tapu kayıt maliki ile davacı arasında ırsi ya da akti ilişki bulunup bulunmadığı da araştırılmamıştır.

Diğer taraftan mahalli bilirkişiler dava konusu yerin ....100,00 metrekare olarak kullanılan harman yerinin içerisinde olduğunu, tespit sırasında sınırları zeminde belli olmadığı halde üç ayrı parsel halinde tespit edildiğini, dava konusu yerin bir kısmının öncesinde davalı ...'ın babası tarafından, bir kısmının davacı ... ve ailesi tarafından bir kısmının ise dava dışı .... ... tarafından kullanıldığını, taşınmazın 1994 yılından itibaren ise harman yeri olarak kullanılmadığını, bu tarihten sonra davacı ...'in taşınmazın otunu biçtiğini ve davalı ... taşınmazı kullanmadığı halde bu yerin ona ait olduğunu bildiklerini beyan etmişlerdir.

Dava dosyası ekinde bulunan ve taraflar arasında görüldüğü anlaşılan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/119 Esas, 2012/206 Karar sayılı ceza dava dosyasında beyanı alınan mahalli bilirkişi ... ... ise dava konusu taşınmazın davacı ...'in annesi ile davalı ...'ın babası ... ... ve dava dışı ... ... ait olduğunu, bu kişilerden davacı ...'in annesi ile davalı ...'nin babasının öz kardeş olduğunu, ... ...'in ise bu kişilerin üvey kardeşleri olduğunu beyan etmiştir.

Bu beyanlar ile dava konusu tespit tutanağının edinme sebebi hanesinde taşınmazın taksimen davalılar adına tespit edildiğinin belirtilmiş olması karşısında taraflar arasında miras ilişkisi bulunup bulunmadığı, aralarında miras ilişkisi mevcut ise taşınmazı taksim edip etmedikleri, taksim edilmiş ise taşınmazın kime kaldığı hususunun da ayrıntılı şekilde belirlenmesi gerektiği halde bu yönde araştırma yapılmamış, dava konusu taşınmazın kimin hangi hakka dayalı olarak zilyetliğinde bulunduğu net olarak ortaya konulmamıştır.

Hal böyle olunca; öncelikle, davacı tarafın dayandığı ... 1291 tarih ve 36 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan belgeler getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler; taraf tanıkları ve uzman fen bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından; davacının dayandığı tapu kaydının hudutlarının zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaret ettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, mahalli bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın (ve taşınmaz ile bütün şekilde kullanıldığı belirtilen taşınmazların) öncesinde kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kimin zilyetliğinde bulunduğu,

taraflar arasında miras ilişkisi bulunup bulunmadığı, bir diğer deyişle dava konusu taşınmazın tarafların ortak murislerinden gelip gelmediği, taşınmaz müşterek muristen gelmekte ise taraflar arasında paylaşım bulunup bulunmadığı,

taksim olgusu mevcut ise taşınmazın kime kaldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı beyan alınmalı, hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde HMK'nın 31. maddesi uyarınca gerektiğinde kadastro tespit bilirkişileri dinlenilmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, taşınmaz ile öncesinde bütün olarak kullanıldığı belirtilen taşınmazların kadastro tutanakları getirtilerek tespitlerin kimin adına yapıldığı ve maliklerinin kim olduğu üzerinde durulmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.