Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/5564 K.2018/3782

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi, ... Beldesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak kendi adına tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında Hazine vekili, çekişmeli taşınmazın Hazine adına tescilini istemiş, ..., davacının hakkı bulunmadığı ve taşınmazı Hazine'den satın almak istediği iddiasıyla davaya katılmıştır.

Mahkemece, "karar tarihinden önce 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun gereğince taşınmazın sınırları içinde bulunduğu ... ve ... da davaya dahil edilerek husumetin yaygınlaştırılması, TMK’nın 713/4 ve 5. fıkraları uyarınca yapılması zorunlu ilanların da yapılması" gereğine değinilen usule yönelik bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 20.05.2014 tarihli harita ve raporda (A) ile gösterilen 3.187,52 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili, davalı ...

Belediyesi vekili ve davalı ... Belediyesi vekili ile fer'i müdahil vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Dava, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tescil istemine ilişkin bulunmakta olup Mahkemece, 1985 yılından itibaren davanın açıldığı tarihe kadar davacı lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, zirai bilirkişi tarafından düzenlenen raporda taşınmaz üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının aşı yaşı belirtilmeksizin 50-55 yaşlarında olduğu, orman bilirkişisi tarafından verilen raporda ise 25-30 yaşlarında olduğu belirtilmiş olup, ağaçların yaşları arasındaki çelişkiye rağmen bu çelişki giderilmemiş,

taşınmazın bir bölümünden karayolu geçince önceki zilyedi bulunan ... lakaplı kişilerin kullanımı bıraktıkları beyan edildiği halde karayolunun ne zaman geçirildiği Karayolları Bölge Müdürlüğünden sorulmadığı gibi bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde tanık beyanlarının denetimi yönünden hava fotoğrafı incelemesi yapılması gerektiği de düşünülmemiş olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

O halde; öncelikle, imar planının onay tarihi 2008 yılı olduğuna göre bu tarihten 15, 20 ve 25 yıl öncesine ilişkin üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, fen bilirkişi raporu da eklenmek suretiyle Karayolları Bölge Müdürlüğünden taşınmazın bulunduğu yerden ne zaman karayolunun geçirildiği, kamulaştırma bedelinin kimlere ödendiği sorulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra;

yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve imar planı onay tarihine kadar davacı taraf yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümünün geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki ağaçların yaşları, ağaçların dikilmek suretiyle mi yoksa aşılanmak suretiyle mi zeytinlik haline getirildiği, aşılanma var ise aşı yaşları, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığı, taşınmazların toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren ve taşınmazın, değişik yönlerden çekilmiş, komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde çekilmiş renkli fotoğrafları eklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

yukarıda sözü edilen stereoskopik hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik yöntemle incelemesi yaptırılmalı; çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında göstererek, bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğini, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve tamamlandığı, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığı hususunda bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmalı;

keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, fen bilirkişisinden keşfi izlemeye elverişli ayrıntılı rapor alınmalı daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek imar planının onaylandığı 2008 yılına kadar davacı lehine tescil koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılarak sonucuna göre karar verilmelidir