Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/5570 K.2018/1235

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "eksik inceleme sonucu karar verilmesinin isabetsiz olduğu belirtilerek.

2009 yılından 20 yıl öncesine ilişkin en sonuncusu 1988 yılına ait olmak üzere birbirine yakın tarihlerde çekilmiş en az iki adet stereoskopik hava fotoğrafı üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendislerinden oluşacak uzman bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılıp, taşınmazın temyize konu bölümüne ilişkin hava fotoğrafı ile kadastro paftası çakıştırılarak taşınmazın yerinin işaretlenmesi, bu bölümün önceki ve niteliği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi hususlarında bilirkişi kurulundan rapor alınması, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılarak; çekişmeli taşınmaza komşu 389 parsel sayılı taşınmazda ... lehine kamulaştırma yapılmış olup olmadığı araştırılıp;

varsa, getirtilecek kamulaştırma belgelerinden de yargılanılmak suretiyle çekişmeli taşınmazın niteliğinin belirlenmesi; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın temyize konu bölümünün hangi tarihten beri kim tarafından hangi sıfatla ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması, ihyanın tamamlandığı tarihten, dava tarihine kadar 20 yılı aşkın süre ile taşınmaz da davacı tarafça ekonomik amaca uygun şekilde tarımsal faaliyette bulunulup bulunulmadığının belirlenmesi;

zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliği, ne şekilde kullanıldığı imar-ihyaya ne zaman başlanılıp ne zaman tamamlandığı hususlarında rapor alınması, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 04.12.2009 tarihli fen bilirkişisi raporunda tescil harici bırakılan (A) harfi ve sarı renkle gösterilen 7.696,19 metrekarelik taşınmazın davacı ... adına son parsel numarası ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Tescil harici bırakılan taşınmazın imar ve ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebeplerine dayalı olarak TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddeleri gereğince tescili istemi ile açılan davada Mahkemece bozma ilamına uyularak imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşullarının davacı lehine gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, oluşan usûli kazanılmış hakkın korunması bakımından bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında, sonuncusu 1988 tarihli olmak üzere birbirine yakın tarihlerde çekilmiş en az iki adet stereoskopik hava fotoğrafı üzerinde uzman bilirkişi tarafından inceleme yapılması istendiği halde, yalnızca 1992 uçuş tarihli hava fotoğrafı getirtilerek taşınmazın konumunun fotoğrafta işaretlenmesi ile yetinilmiş; taşınmazın niteliği, imar-ihyasının tamamlanmış olup olmadığı hususunda yöntemine uygun hava fotoğrafı incelemesi yapılmamıştır.

Hal böyle olunca; bu kez dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, hava fotoğrafı, konusunda uzman jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye stereoskopik yöntemle incelettirilerek taşınmazın imar-ihyasının hangi tarihte başlanıp tamamlandığı,

ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı bundan sonra sonucuna göre karar verilmelidir.