Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/65 K.2018/497

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan çekişmeli 105 ada 10 parsel sayılı 11.500,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve ölü olduğu belirtilmek suretiyle ... adlarına 1/2'şer hisse olarak tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ... adına kayıtlı 1/2 hisseye ait tapu kaydının iptali ve adına tescil edilmesi için dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazda davalı ... adına olan kaydın iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, ... mirasçısı olan bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Çekişmeli taşınmaz, 1992 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında, 1939 tarih-392 numaralı vergi kaydı ve zilyetlik nedeni ile eşit olarak ...’a aitken, ...’un kendi payını 03.10.1974 tarihli senet ile ...’a sattığı ve zilyetliği devrettiği gerekçesiyle 1/2 hissesi davacı ... adına, 1/2 hissesi ise ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ...; çekişmeli taşınmazın tamamının kendisine satış yapan ...’a ait olduğu, onun tarafından uzun süredir kullanıldığı ve tamamını ...’tan satın aldığı iddiasına dayanarak ... adına kayıtlı pay için dava açmıştır.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın öncesinde ...’a ait olduğu, taşınmazın tamamını 03.10.1974 tarihli senet ile davacıya sattığı ve davacının çekişmeli taşınmazda tespit tarihine kadar eklemeli 20 yıllık zilyetliğinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır. Yapılan keşifte; tespite esas vergi kaydı uygulanmamıştır.

Davacının dayandığı satış senedi mahkemece uygulanmaya çalışılmış ise de; uygulama komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmediğinden yetersizdir.

Öte yandan; beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanıklar, çekişmeli taşınmazın farklı bölümlerinde farklı kişilerin zilyet olduğunu beyan etmelerine rağmen zilyet olan kişilerin kimler oldukları, davacı ve tespit maliki ... ile irtibatları ve zilyetliklerinin hangi nedene dayandığı araştırılmamış, kadastro tespitine aykırı sonuçlara ulaşılmasına rağmen 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesi gereğince davanın aydınlatılması yönünden tespit bilirkişilerinin tanık olarak beyanlarına başvurulmasının gerekip gerekmediği değerlendirilmeden karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde; doğru sonuca ulaşabilmek için, öncelikle çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanak ve varsa dayanakları eksiksiz getirtilmeli, 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen "Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi" kapsamında taraflara, tespit bilirkişilerini tanık olarak dinletmek isteyip istemedikleri sorulmalı, dinletmek istemeleri durumunda tespit bilirkişileri, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve kadastro fen elemanı hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı,

1939 tarih-392 numaralı vergi kaydı ve 03.10.1974 tarihli satış senedindeki bilgiler okunarak çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadıkları net olarak belirlenmeli, uygulama yapılırken komşu parsel tutanak ve dayanakları gözetilmeli, taşınmazın kadastro tespitinden önce kim ya da kimler tarafından ne şekilde ne kadar süredir kullanıldığı, taşınmazda zilyet olan kişilerin davanın tarafları ile irtibatının ( mirasçılık, kira ilişkisi vs..) olup olmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanların çelişmesi halinde yüzleştirme yapılarak,

kadastro tespitine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde ise tespit bilirkişileri tanık olarak dinlenilerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiden kayıt uygulamasını gösterir, keşfi takibe ve denetime elverişli rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.