Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/936 K.2019/2075

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

“Mahkemece yapılan araştırmanın yetersiz olduğu belirtilerek, mahallinde yeniden keşif yapılması, davacının dayandığı vergi kaydının, dava konusu taşınmaza ait olup olmadığının belirlenmesi, komşu 644 parsel sayılı taşınmaza ait tapu kaydı ve dayanağı haritanın uygulanarak, dava konusu taşınmazın bir bölümünün bu harita kapsamında kalıp kalmadığının araştırılması, yine davacının dayandığı vergi kaydının, taşınmaza komşu 237 parsel sayılı taşınmaza ait tapu kayıtları ile bağlantısının nedeninin araştırılması, bundan sonra toplanan deliller uyarınca karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, dava konusu 227 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın davacı .... ve ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 227 parsel sayılı taşınmazın, davacının dayandığı 202 nolu vergi kaydının kapsamında kaldığı ve taşınmazın davacının kullanımında olduğu kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında; davacının dayandığı 202 nolu vergi kaydının kapsamının belirlenmesi, vergi kaydının, taşınmazın sınırında bulunan 237 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kayıtları ile bağlantısının araştırılması,

644 parsele revizyon gören tapu kaydının güney sınırı itibariyle, dava konusu taşınmazın bir bölümünün bu harita kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi gereğine değinilmiş olup, Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, 202 nolu vergi kaydının taşınmazın sınırında bulunan 237 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kayıtları ile bağlantısı araştırılmadığı gibi, mahallinde yapılan keşifte davacının dayandığı vergi kaydının kapsamının belirlenmesi amacıyla kayıt uygulaması yapılırken, taşınmazın sınırında bulunan Şekeroba Köyünde kain 237 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kayıtları yerine,

Sarılar Köyü 237 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören kayıtlar uygulanmıştır. Yine, komşu 644 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydının haritası getirtilip uygulanmamış, dava konusu taşınmazın bir bölümünün harita kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmamış, yerel bilirkişilerden yalnızca kaydın hudutlarının sorulması ile yetinilmiştir.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için; öncelikle, dava konusu taşınmaza komşu 644 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydının haritası dosya arasına alınmalı, davacının dayandığı 202 nolu vergi kaydının, taşınmazın sınırında bulunan 237 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kayıtları ile bağlantısı araştırılmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, davacının dayandığı vergi kaydı, tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde tek tek açıklattırılmalı, yine 644 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydının haritası uygulanmalı, bilirkişilerce gösterilemeyen sınırlar yönünden davacı tarafa tanık dinletme imkanı sağlanmalı, komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazın yönünü ne okuduğu belirlenmeli,

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli ve böylece davacının dayandığı vergi kaydının kapsamı ve dava konusu taşınmazın bir bölümünün bu harita kapsamında kalıp kalmadığı kesin olarak belirlenmelidir.

Yine, yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden ne şekilde intikal ettiği, batı sınırında bulunan 134 nolu mera parselinden açma olup olmadığı, mera parseli ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı;

teknik bilirkişiden, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli, kayıt uygulamalarını ve de kapsamlarını gösterir ayrıntılı rapor alınmalı; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın mera vasfı taşıyıp taşımadığını, taşınmazın sınırında bulunan mera parseli ile arasında doğal ya da yapay ayırt edici bir unsur bulunup bulunmadığını, meradan açma yerlerden olup olmadığını bildirir, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;