Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/1078 K.2018/6986

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: ... sonucu ... İlçesi... Köyü çalışma alanında bulunan 174 ada 5 parsel sayılı 88.746,89 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir. Davacı ..., hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın bir bölümüne yönelik olarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davaya konu yerin 1957 yılında mera olarak tahsis edildiği ve öncesinde ne şekilde kullanıldığının bilinmediği, bu yerin 1957 yılında mera olarak tahsis edilmesinden önce de buranın mera olarak kullanılma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki, Mahkemece çekişmeli taşınmazın mera tahsis haritası içerisinde kaldığı kabul edilmiş ise de.

Kars İl Özel İdaresi tarafından gönderilen ve dosya arasında bulunan 10.10.2013 tarihli müzekkere cevabına ekli mera norm kararı ve ekli mera paftasında... Köyü Ada:20 numaralı taşınmazın mera olarak sınırlandırıldığı belirtilmiş olup fen bilirkişi tarafından düzenlenen 02.6.2014 tarihli ilk raporda, bu mera norm paftasının çekişmeli taşınmaza uymadığı belirlenmiştir.

Buna göre çekişmeli taşınmaz bölümünün mera norm haritası kapsamında bulunmadığı sabit olup mahkeme kabulü bu nedenle dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Ancak fen bilirkişisinin 26.11.2014 tarihli ek raporunda çekişmeli 174 ada 5 parseli de kapsayan alanın 04.05.1957 tarihinde 80 nolu toprak tevzi komisyonu tarafından sınırlandırılan “1 Ada” nın bulunduğu yere tekabül ettiği doğru olarak belirlenmiş. Dairemizin geri çevirme kararı ile dosya arasına getirtilen ve...

(Karakilise) Köyü “Ada 1” in belirtmelik tutanağının incelenmesinde ise “Ada 1” de gösterilen arazinin mutagayip eşhastan Ermeni metrükatından mağdut ve halen bu yerlerin köyün sakinleri tarafından işgalen ziraat edilmekte olduğu” şerhinin yazılı olduğu anlaşılmakta olduğu halde, mahkemece bu hususta bir araştırma yapılmamış ve dinlenen bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalma olup olmadığı ya da öncesinin mera olup olmadığı, hususu da sorulup saptanmamıştır.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra; daha önce yapılan keşifte dinlenen komşu köy yerel bilirkişileri haricinde, çekişmeli taşınmaz ve çevresini bilen komşu köy mahalli bilirkişileri, zilyetlik tanıklarının tümü, fen bilirkişisi ve ziraat bilirkişisinin katılımı ile taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte mahalli bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın ve çevresinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kaçak yitik kişilerden kalma olup olmadığı, kim tarafından, hangi tarihten beri ne suretle kullanıldığı davacı tarafından çekişmeli taşınmaz bölümünün harman yeri olarak kullanıldığı ileri sürüldüğüne göre bu yerin özel harman yeri mi yoksa genel harman yeri mi olduğu,

ya da tutanağın edinme sütununda belirtildiği gibi kadimden beri köy halkı tarafından hayvan otlatma yeri olarak kullanılıp kullanılmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tespit veya belirtmelik tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, uzman ziraat mühendisinden arazinin niteliği, davaya konu taşınmaz bölümü ile taşınmazın davaya konu edilmeyen diğer bölümü/bölümleri arasında ayırıcı doğal ya da yapay unsur bulunup bulunmadığı,

taşınmaz bölümü üzerinde zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın öncesinin ve belirtilen tarihlerdeki hava fotoğraflarındaki niteliğinin ne olduğu ve ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, fen bilirkişisine yapılan keşfi ve uygulamayı denetlemeye elverişli, çekişmeli taşınmaz bölümü ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli,