Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/1747 K.2019/4880

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...

İlçesi Sarıca Köyü çalışma alanında bulunan 111 ada 46, 47, 48, 49, 50, 53 ve 54 parsel sayılı 9.122.51, 5.479.14, 4.526.68, 3.264.63, 5.334.94, 17.003.90, 9.109,74 ve 19.056,82 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, muris ...’ten intikal olduğundan bahisle, mirasçıları ... ve müşterekleri adına tespit edilmiş, sonrasında taşınmazların, murisin mirasçıları olan davacılar ... ve ... tarafından, davalılar Hazine, köy tüzel kişiliği ve diğer mirasçılar ... ve diğerleri aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan ve Kadastro Mahkemesine aktarılan tescil davasına konu olduğu anlaşılmakla tutanakları davalı hale getirilmiştir.

Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda davacıların davasının reddine, çekişmeli 111 ada 46 parsel sayılı taşınmazın ..., 111 ada 47 parsel sayılı taşınmazın ..., 111 ada 48 parsel sayılı taşınmazın ..., 111 ada 49 parsel sayılı taşınmazın ..., 111 ada 50 parsel sayılı taşınmazın ..., 111 ada 53 parsel sayılı taşınmazın ..., 111 ada 54 parsel sayılı taşınmazın ..., 111 ada 55 parsel sayılı taşınmazın malik hanesinin ... mirasçıları adına doldurularak ... mirasçıları ... ve müşterekleri adlarına payları ve isimleri hüküm fıkrasında gösterilmek suretiyle tescile karar verilmiş;

hüküm, davacılar ... ile ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı taraf, dava dilekçelerinde bildirdikleri taşınmazların ortak murisleri ...'tan intikal olup, muris ...'ın terekesinin taksim olmadığından bahisle, davalılar Hazine, köy tüzel kişiliği ve erkek kardeşleri ... aleyhine tescil davası açmış, yörede kadastro çalışması yapılması üzerine dava dosyası Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında çekişmeli 111 ada 46, 47, 48, 49, 50, 53 ve 54 parsel sayılı taşınmazların da aktarılan davanın konusu olduğu anlaşılmakla, tutanakları davalı hale getirilmiş ve taşınmazlar hakkında mera araştırması yapılması gerektiğinden bahisle esas dosyadan tefrik edilerek eldeki esasa kaydı yapılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların mera vasfında olup olmadığı, mera vasıflı değilse öncesinin kime ait olduğu, ortak muris ...'tan mı intikal ettiği yoksa davalı ... oğulları ..., ...tarafından mı imar-ihya edildiği noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların mera vasfında olmadığı, ortak muristen intikal olmayıp dava tarihinden 40 yıl önce davalılar tarafından imar-ihya edildiği gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Taşınmazların niteliğini ve zilyetlik durumu tespiti amacıyla hava fotoğraflarından yararlanılmamış, taşınmazların niteliğini ve komşu mera parseli ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını tespit etmekten uzak, soyut nitelikli ziraat bilirkişi raporuna itibar edilerek usulünce mera araştırması yapılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, dava tarihi olan 2006 yılından 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde çekilmiş, farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, komşu köylerde ikamet edip davada menfaati bulunmayan yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, tanıklar, 3 ziraat mühendisi,

1 fen elemanı ve 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte tanık ve mahalli bilirkişilerden, taşınmazların öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, davaya konu taşınmazlar ile mera parselleri arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazların geçmişte ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden nasıl intikal ettikleri, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldıkları, evveliyatlarının mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

zaman içinde taşınmazların sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususları sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, taşınmazların mera vasfında olmadığının tespiti halinde, taşınmazların öncesinde ne oldukları, imar-ihyaya muhtaç taşınmazlardan olup olmadıkları, ilk olarak kim tarafından ve ne şekilde kullanılmaya başlandıkları, kim veya kimler tarafından imar ve ihya edildikleri, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı, kullanımın kim veya kimler tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü, ortak muris ...'tan mı intikal olduğu,

taksim ya da başka bir sebeple mirasçılarından bir ya da bir kaçına intikal edip etmediği hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı; tespit bilirkişileri dinlenerek, taşınmazların aktarılan davanın konusu oldukları anlaşılmadan önce ... mirasçıları adlarına miras payları oranında tespit yapıldığı, ancak yargılama sırasında muristen intikal olmayıp davalılar tarafından imar-ihya edilmiş olduklarının beyan edildiği belirtilerek, oluşan çelişki giderilmeye çalışılmalı, dinlenilen tanık ve yerel bilirkişi beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeli.

Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye, hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak ve ayrıca temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları inceletilmek suretiyle, çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği, arazilerin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadıkları ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanıma ara verilip verilmediği hususlarında rapor düzenlettirilmeli; zirai bilirkişi kuruluna, çekişmeli taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı,

ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, çekişmeli taşınmazlar ile komşu mera parselinin toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığı, aralarında doğal ya da yapay ayırıcı unsur olup olmadığı, çekişmeli taşınmazların meradan açma olup olmadıkları hususlarını irdeleyen, çekişmeli taşınmazların niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, çekişmeli her bölümün dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazın hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli ve böylelikle taşınmazların mera vasfında olup olmadıkları değillerse muristen intikal mi yoksa, davalılarca imar-ihya edilen yer mi oldukları, muristen intikal ise taksim edilip edilmedikleri araştırılmalı,

esas dosya arasında bulunan davacıların muvafakat beyanları değerlendirilmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte tartışılarak taşınmazların 3402 sayılı Kanun'un 27. maddesi gereğince genel mahkemeden aktarılan davanın konusu olmaları nedeniyle aynı Kanun'un 30. maddesi uyarınca malik hanesinin re'sen doldurulacağı da göz önüne alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.