Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/1752 K.2018/4058

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 154 ada 3 parsel sayılı 7.651,99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/2'şer hisse ile ... ve ... adına, 154 ada 4 parsel sayılı 9.397,51 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise yine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil edilmiştir.

Çekişmeli 154 ada 4 parsel sayılı taşınmaz, 22.12.2014 tarihinde tashihen ... adına tapuda kayden intikal ettirilmiştir. Davacı ..., Kadastro Müdürlüğünü hasım göstererek tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında Hazine ve ... davalı olarak davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 154 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline, davacıya ait 168 ada 10 parsel sayılı taşınmaz ile birleştirilmek suretiyle davacı adına tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastrodan önceki nedenlere dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Bu nitelikteki davalarda husumetin tapu malikine yöneltilmesi gerekir. Çekişmeli 154 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar tapuda davalı Hazine adına kayıtlı olmadığından davalı Hazine aleyhindeki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir.

Çekişmeli 154 ada 3 parsel sayılı taşınmaz tapuda, dava dışı ... ve ... isimli kişiler adına kayıtlı olup, adı geçen tapu maliklerine husumet yöneltilmek suretiyle yöntemince açılmış bir dava bulunmadığından bu parsele yönelik davanın da reddine karar verilmelidir. Çekişmeli 154 ada 4 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın davacıya ait olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Davacı dava dilekçesinde ve yargılama sırasında hangi nedene dayalı olarak dava açtığını açıklamamış, mahkemece de davacıdan bu konuda izahat istenmemiştir. Yapılan keşifte dinlenen iki mahalli bilirkişinin soyut, neye ilişkin olduğu belirsiz beyanlarına dayalı olarak karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; öncelikle davacıya davasını hangi nedene dayandırdığı açıklattırılarak dava sebebi somutlaştırılmalı, çekişmeli taşınmaza komşu tüm taşınmazların kadastro tutanakları, varsa tespite dayanak belgeler ve kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları getirtilmeli, daha sonra çekişmeli taşınmazı iyi bilen, olabildiğince yaşlı yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraatçi bilirkişi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin terk edilip edilmediği, edilmiş ise terkin ne kadar sürdüğü ve iradi olup olmadığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler yöntemince giderilmeli, keşfe katılacak ziraatçi bilirkişiden çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanılıp kullanılmadığını ve kullanılıyor ise ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığını açıklayan,

komşu parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı, fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren raporlar alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Belirtilen ilkelere uygun olmayacak şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi davacıya ait 168 ada 10 parsel ile dava konusu 154 ada 4 parsel arasında kalan ve davaya konu edilmeyen tescil harici bölümün de davacı parseli ile birleştirilerek davacı adına tesciline karar verilmiş olması da isabetsiz olup, davalı ... vekili ile davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalı Belediyeye iadesine,