Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/1917 K.2018/8505

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kullanım kadastrosu sırasında .../Mahmut Şevket Paşa Mahallesi çalışma alanında bulunan 133 ada 5 parsel sayılı 14.617,38 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, ... tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi uyarınca ... sınırları dışına çıkarıldığı, taşınmazın bahçe olarak 20 yıldan beri ... evlatları... varisleri, ... ... varisleri, ..., ..., ... ve ...’ın müştereken fiili kullanımında bulunduğu ve taşınmazın ... ...

İşletme Müdürlüğünün 09.08.2010 tarih, 7310 sayılı yazısına istinaden eylemli ... olduğu şerhi yazılarak bahçe vasfıyla ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... İdaresi, dava konusu taşınmazın tamamının eylemli ... olduğu iddiasına dayanarak, taşınmazın beyanlar hanesindeki zilyetlik şerhinin terkini istemiyle dava açmıştır.

Yargılama sırasında bir kısım davalılar ... ve müşterekleri, dava konusu taşınmazın bir bölümünün kendi fiili kullanımlarında bulunduğunu ileri sürerek, kullanımlarında olan taşınmaz bölümündeki eylemli ... şerhinin terkini istemiyle davaya katılmışlardır. Mahkemece Dairemizin usule ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı ...

İdaresi ile katılan davacıların davasının kısmen kabulüne, dava konusu 133 ada 5 parsel sayılı taşınmazın ... tespitinin iptaline, teknik bilirkişisi ...' nun 06.10.2017 tarihli raporundaki krokide (A) harfi ile gösterilen 4.006,60 metrekarelik bölümün 133 ada 5 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek ayrı parsel numarası altında ağaçlık vasfı ile ... adına tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine, "1- 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi gereğince ... sınırları dışına çıkarılmıştır.

2- İş bu taşınmazın tamamı ... ... İşletme Müdürlüğünün 09.08.2010 tarih ve 7310 sayılı yazıları ile eylemli ormandır." şerhinin yazılmasına, taşınmazın ifrazdan sonra geriye kalan 10.610,78 metrekarelik bölümünün 133 ada 5 parsel numarası altında ... tespitindeki niteliği ile ... adına tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine, "1- 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi gereğince ... sınırları dışına çıkarılmıştır.

2- İş bu taşınmaz bahçe olarak 20 yıldan beri... varisleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ... varisleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ve ... ve ... ve ...'ın müştereken fiili kullanımındadır." şerhinin yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu 133 ada 5 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 10.610,78 metrekarelik temyize konu bölümünün eylemli ... vasfında olmadığı, taşınmaz bölümü üzerinde tespit tarihinde ... ağacı bulunmadığı, bu bölümün tarla vasfında olduğu ve üzerinde meyve ağaçları bulunduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; taşınmazın niteliğini belirleme yönünden yapılan inceleme, uygulama ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir.

Mahkemece taşınmaz başında 08.12.2011, 10.09.2015 ve 24.07.2017 tarihlerinde yapılan keşifler sırasında tutanağa geçirilen gözlemde; taşınmazın bir kısmında büyük ıhlamur ağaçlarının olduğu, bu ağaçların olduğu bölümün çok eğimli olduğu, yer yer arada meşe ağaçlarının bulunduğu, kısmen boş alanların da bulunduğu, bu alanların otlak görünümünü aldığı, boş alanların da eğiminin fazla olduğu, taşınmazın ortalarında ceviz, elma, erik cinsinde ağaçlar bulunduğu, bir kısım ceviz ağaçlarının kuruduğu ve doğu kısmının vadi şeklinde olduğu belirtilmiştir.

08.12.2011 ve 10.09.2015 tarihlerinde yapılan keşiflerde yerel bilirkişi veya tanık beyanına başvurulmadığı, 24.07.2017 tarihinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişiler ... ...,... ve tespit bilirkişi ... ise beyanlarında, taşınmazın davalılara ait olduğunu, taşınmazın son yıllarda kullanılmaması sebebiyle meşe ağaçlarının yetiştiğini, yol kenarında bulunan sınırda yabani çalıların yetiştiğini, taşınmaza traktör giremediğinden daha çok meyve bahçesi olarak kullanıldığını, ıhlamurların toplandığını, taşınmazın doğu kısmında ceviz ağaçlarının olduğu ancak son yıllarda ortaya çıkan hastalık sebebiyle ağaçların kuruduğunu belirtmişlerdir.

Dosya arasında bulunan 28.10.2015 tarihli ... bilirkişi raporunda, taşınmazın toprak yapısının ... toprağı yapısında olduğu ve meylinin çok fazla olduğu, niteliğinin eylemli ... olduğu belirtilmiştir.

Yine dosya arasında bulunan 10.11.2017 tarihli ... bilirkişi raporunda ise, (B) harfi ile gösterilen temyize konu bölümün eskiden tarım arazisi olarak kullanıldığı, ancak uzun süredir ekilip biçilmediği, tarımsal faaliyette bulunulmadığı, üzerinde yabani türlerin ve çevreden gelen tohumların yardımıyla doğal yolla yetişmiş yer yer erik, elma, gürgen ve ceviz cinsinde ağaçlar bulunduğu, açık alanlarda ise böğürtlen, eğrelti otu ve funda türlerinin olduğu, taşınmazın ... vasfında olmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece dosya arasında bulunan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmemiş, tespite aykırı sonuca ulaşıldığı halde tespit bilirkişilerinin tümü tanık sıfatıyla dinlenilmemiş, yerel bilirkişilerin soyut ve yetersiz beyanları ile yetinilmiştir. Davayı çözümlemekten uzak, yetersiz, kendi içinde ve taşınmazın resimleri ile çelişkili bilirkişi raporlarına dayalı olarak karar verilemez.

O halde, sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle dava konusu taşınmazın eylemli ... parseli olarak ... tarafından ... İdaresine tahsis ve teslim edilip edilmediği araştırılmalı, edilmiş ise buna ilişkin tahsis kararı, harita ve ilgili evrak dosya arasına alınmalı, yine dava konusu taşınmazın tespitinin yapıldığı tarihe en yakın tarihe ait ortofoto, uydu fotoğrafları ve hava fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ile aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, 3 kişilik ... bilirkişi kurulu, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve teknik bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan temyize konu taşınmaz bölümünün niteliği, tespit günü itibariyle ne şekilde zilyet edildiği, davalıların taşınmaz bölümü üzerinde fiili kullanımı bulunup bulunmadığı, şayet kullanımları var ise ne surette olduğu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; taşınmaz bölümü üzerinde bulunan ağaçların dağılım biçimi, düzenlenecek bilirkişi haritasında işaretlenmeli; ... ve ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, tespit tarihi itibariyle taşınmaz bölümünün niteliği, eğimi, toprak yapısı, kullanım durumu, ... vejetasyonu ile kaplı olup olmadığı, eylemli ... niteliğinde olup olmadığı,

taşınmazın üzerindeki ağaçların cinsi, yaşı ve yoğunluğu ile komşu taşınmazlarla mukayeseli, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, ortofoto, uydu fotoğrafları ve hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın niteliği ve kullanım durumunu açıklayan rapor alınmalı; teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli krokili ve ayrıntılı rapor alınmalı;

taşınmaz ile çevresinin yakın plan ve panaromik fotoğrafları çektirilip, üzerine taşınmaz bölümünün sınırlarının işaretlenilmesi istenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.