Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/1987 K.2018/3572

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ... ada ... parsel sayılı 293,97 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edildikten sonra itiraz üzerine kadastro komisyon kararı ile taşınmazın 1/2 hisseleri oranında davalılar ... ve Mahmut Aliç adlarına tesciline karar verilmiş ve tespit kesinleşmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalı tarafın dayandığı tapu kaydının dava konusu taşınmaza uymadığı gibi uyması halinde dahi davacı taraf lehine hukuki kıymetini yitirdiği ve davacı taraf lehine zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ..., çekişmeli taşınmazın öncesinde babasına ait iken kendisine intikal ettiği ve 30 yılı aşkın süredir taşınmazın zilyetliğinde bulunduğunu ileri sürerek dava açmış, davalı taraf ise taşınmazın kendi zilyetliklerinde bulunduğunu savunmuş, ayrıca 18.6.1974 tarih 39 sıra numaralı tapu kaydına dayanmıştır.

Ne var ki; mahkemece sözü edilen tapu kaydı tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmediği gibi haritası bulunup bulunmadığı araştırılmamış, keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar tapu kaydının üç sınır itibari ile taşınmaza uyduğunu belirttikleri ve tapu kaydında okunan sınırları gösterdikleri halde bu sınırlar fen bilirkişiye kroki üzerinde işaretlettirilerek denetime elverişli rapor alınmamış, komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanağı olan belgeler getirtilerek tapu kayıt uygulaması denetlenmemiştir.

Diğer taraftan keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar, çekişmeli taşınmazın öncesinde davacının babası ...'a ait olduğunu, ot koymak suretiyle kullandığını, daha sonra taşınmazı oğlu davacıya hibe ettiğini, davacınında yaklaşık 30 yıl öncesinde bu yere ev inşa ettiğini, 1998 yılına kadar bu evi kullandığını, bu tarihte tüm köylülerin Iğdır iline göçettiğini ve davacınında bu tarihten sonra yaz aylarında dava konusu evi kullandığını beyan ettikleri halde inşaat bilirkişi raporunda sözü edilen evin 61,00 metrekare alanında tek katlı yığma yapı niteliğinde olup,

duvarlarının göçmüş vaziyette bulunduğu ve kullanılır vaziyette olmadığı, ziraat bilirkişi raporunda ise taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olmadığı ve taşınmaz üzerinde her hangi bir tarımsal faaliyet yapılmadığının bildirildiğinin belirtilmesi karşısında beyanlarla anılan raporlar çelişkili olduğu halde bu çelişkiler üzerinde durulmaksızın ve zilyetlikle iktisap koşullarının davacı taraf lehine ne şekilde gerçekleştiği somut olarak ortaya konulmaksızın karar verilmiştir.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, davalı tarafın dayandığı 18.6.1974 tarih 39 sıra numaralı tapu kaydının ilk tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin, varsa haritası ve çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanaklarının onaylı suretleri ile varsa dayanağı olan kayıtlar getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, ziraat ve inşaat mühendisi ve fen bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte davalı tarafın dayandığı tapu kaydının varsa haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli, tapu kaydının haritası bulunmuyor yada uygulanma kabiliyeti yoksa sınırlarına itibar edilmeli, bu halde ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilerce zeminde göstertilmeli, sınırda okunan taşınmazların hali hazırda başka kişiler tarafından kullanıldığının belirtilmesi halinde bu hususun hangi nedenden kaynaklandığı açıklatılmalı,

yerel bilirkişilerin gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmeli, kayıtta yazılı olup da yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların kayıt uygulaması hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, bu suretle davalı tarafın dayandığı tapu kaydının kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde kesin olarak tespit edilmelidir.

Yapılan kayıt uygulaması sonucunda tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uyduğunun belirlenmesi halinde kayıt maliklerinden davalı ...'ın miras bırakanı ...’nin 2001 yılında öldüğünün ve kadastro tespitinin 2013 yılında yapıldığının anlaşılmasına göre bu kişi payı yönünden hukuki kıymetini yitirmesinin mümkün bulunmadığı dikkate alınmalı, dayanılan tapu kaydının kısmen veya tamamen çekişmeli taşınmazı kapsamaması halinde yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı,

hangi tarihten itibaren tespite kadar kim yada kimler tarafından ne şekilde kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasında aykırılık oluştuğu takdirde çelişki giderilmeli, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmazın niteliği, toprak yapısı, zirai faaliyete konu olup olmadığı,

zilyetliklerinin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususlarında, inşaat bilirkişiden ise taşınmaz üzerindeki yapının niteliği ve yaşı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişisine uygulanan kaydın hudutları ile kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın bir kısmı ya da tamamının tapu kaydının kapsamı dışında kalması halinde kayıt kapsamı dışında kalan taşınmaz yönünden 3402 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeki koşulların davacı taraf lehine gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak saptanmalı,