Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/2830 K.2018/7840

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "mahkemece yapılan araştırmanın yetersiz olduğu belirtilerek, ... bilirkişi raporu, teknik bilirkişi raporu ile ziraat bilirkişinin raporlarındaki rumuzlar arasındaki çelişkinin giderilmesi, mahallinde yeniden keşif yapılması, taşınmazın niteliğinin, taşınmazın tespit günü itibariyle ne şekilde zilyet edildiğinin, davacının taşınmaz üzerinde fiili kullanımının bulunup bulunmadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu 230 ada 8 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptaline, taşınmazın beyanlar hanesine ''6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca ... adına ... sınırı dışına çıkarılmıştır. Fen bilirkişi Gürsel Avcı'nın 06.11.2017 tarihli raporu ve ekindeki krokide (A1) ile gösterilen 2.674,24 metrekarelik kısım tarla ve meyve bahçesi olarak davacı ...’ın kullanımındadır.

Aynı rapor ve krokide (A2) ile gösterilen 234,64 metrekare ve (A3) ile gösterilen 191,03 metrekarelik kısımlar ise eylemli ormana dönüşmüştür.'' şerhi yazılmak suretiyle parselin tespit gibi ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, dahili davalı ... İdaresi vekili ile dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu 230 ada 8 parsel sayılı taşınmaz, ... tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi uyarınca ... sınırları dışına çıkarıldığı ve taşınmazın tamamının eylemli ... haline dönüştüğü şerhi yazılarak çalılık vasfıyla ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., dava konusu taşınmazın eylemli ... vasfında olmadığını, kendi fiili kullanımında bulunduğunu ileri sürerek dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, temyiz üzerine karar Dairemizin 01.02.2016 tarih, 2015/16913 Esas, 2016/472 Karar sayılı ilamıyla araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Taşınmazın temyize konu bölümü; hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A1) harfi ile gösterilen bölümüdür.

Dosya arasında bulunan 11.07.2014 tarihli ... mühendisi bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazın toprağının sığ derinlikte, çok taşlı, blok kayalıklı olduğu, taşınmazın eğiminin teraslama yapılmak suretiyle azaltıldığı, 4 tarafının da 70-90 yaşlarında sıkışık kapalılıkta kızılçam ağaçları bulunan devlet ormanı ile çevrili olduğu, taşınmazın (A5) harfi ile gösterilen (hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A1) harfi ile gösterilen bölümün büyük bir kısmına isabet eden alan) bölümünde 70-90 yaşlarında 10 adet kızılçam ağacı, 25-30 yaşlarında 15 adet zeytin ağacı, 3-7 yaşlarında 4 adet incir ağacı bulunduğu,

bu bölümün ... alanı ile bütünlük oluşturduğu, ... ağaçlarının gövde ve dallarının siperlenmesine maruz kaldığından, meyilli ve blok kayalı olduğundan fiilen eylemli ... vasfında bulunduğu, taşınmazın (A4) harfi ile gösterilen (hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A1) harfi ile gösterilen bölümün kalan kısmına isabet eden alan) bölümünün ise devlet ormanından belirgin şekilde ayrıldığı ve üzerinde buğdaygil bitkisinin ekili olduğu, fiilen ... sayılmayan alan olduğu belirtilmiştir.

24.11.2017 tarihli 3 kişilik ... mühendisi bilirkişi ve 02.01.2018 tarihli 3 kişilik ziraat bilirkişi raporunda ise; taşınmazın hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A1) harfi ile gösterilen temyize konu bölümünde incir, nar, aşılı zeytin ağaççıkları ve 2 adet kızılçam ağacının bulunduğu, saha içerisinde damla sulama sisteminden de yararlanılmak suretiyle patlıcan, biber ve mısır gibi ürünler yetiştirildiği, 2005 ve 2009 yıllarına ait uydu görüntülerinde (A1) harfi ile gösterilen bölümün tarım yapılan yer olarak göründüğü, imar-ihya edildiği,

mutlak tarım arazisi vasfında olduğu ve ... sayılmayan yerlerden olduğu belirtilmiş ancak, taşınmazın niteliğine ilişkin bilirkişi raporlarındaki değerlendirmeler ile taşınmaza ait fotoğraflar arasında bağlantı kurulamamıştır.

Mahkemece dosya arasında bulunan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmemiş, taşınmazın tespit tarihi olan 2011 yılına ait hava fotoğrafları getirtilerek, üzerinde jeodozi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye stereoskopik inceleme yaptırılmamış, taşınmaz bölümünün tespit tarihi itibariyle niteliği belirlenmemiştir. Davayı çözümlemekten uzak ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayalı olarak karar verilemez.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için; dava konusu taşınmazın tespitinin yapıldığı 2011 yılına ait ortofoto ve hava fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ile aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, 3 kişilik ... bilirkişi kurulu, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve teknik bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan temyize konu taşınmaz bölümünün niteliği, tespit günü itibariyle ne şekilde zilyet edildiği, davacının taşınmaz bölümü üzerinde fiili kullanımı bulunup bulunmadığı, şayet kullanımı var ise ne surette olduğu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; yerel bilirkişi beyanları ile tanık beyanları çeliştiği takdirde yüzleştirme yapılarak çelişki giderilmeye çalışılmalı, alınacak beyanlara göre tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde, tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla ve gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenilerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı;

taşınmaz bölümü üzerinde bulunan ağaçların dağılım biçimi, düzenlenecek bilirkişi haritasında işaretlenmeli; ... ve ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, tespit tarihi itibariyle taşınmaz bölümünün niteliği, eğimi, toprak yapısı, kullanım durumu, ... vejetasyonu ile kaplı olup olmadığı, eylemli ... niteliğinde olup olmadığı, taşınmazın üzerindeki ağaçların cinsi, yaşı, zeytin ağaçlarının deliceden aşılanıp aşılanmadığı, deliceden aşılanmışsa aşı yaşı ve yoğunluğu ile komşu taşınmazlarla mukayeseli, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, taşınmazı tespit tarihi itibariyle gösteren ortofoto ve hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın niteliği ve kullanım durumunu açıklayan rapor alınmalı; teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli krokili ve ayrıntılı rapor alınmalı; taşınmaz ile çevresinin yakın plan ve panaromik fotoğrafları çektirilip, üzerine taşınmaz bölümünün sınırlarının işaretlenilmesi istenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek