Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/3085 K.2021/4667

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... İli ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 117 ada 35, 36, 56, 140 ada 17 ve 143 ada 28 parsel sayılı 9.112.08, 29.072.78, 625.52, 180.10, 9.480.95 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, eşit paylarla davalı ... ile dahili davalılar ... mirasçıları adlarına tespit edilmiştir.

Davacı ... mirasçıları, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, davalı ... adına tespit edilen 1/2 paya yönelik olarak dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazların davalı ... payına yönelik olarak kadastro tutanaklarının iptaline, taşınmazların toplam 5760 pay itibarı ile 2880 payının davacı ... mirasçıları adına veraset ilamındaki payları oranında; kalan payın tespit gibi iştirak halinde ... mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı taraf ve davalı ile dahili davalılar arasında paylaşım yapıldığı kabul edilerek, bu paylaşımla oluşan zilyetlik durumlarına göre davacıların davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, davalı tarafın tutunduğu tapu kayıtları yöntemine uygun şekilde uygulanmamış, komşu taşınmazların kadastro tutanakları ile tespitine belgeler getirtilmemiş, dayanılan tapu kayıtlarının sınırları hakkındaki yetersiz beyanlarla yetinilerek hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Davacı taraf, davasını açarken zilyetlik hükümlerine dayanarak çekişmeli taşınmazların 1/2 payına yönelik dava açmış olup, yargılama sırasında, çekişmeli taşınmazları dahili davalıların miras bırakanı ... ile satın aldıklarını ileri sürmüşlerdir.

Bu haliyle, çekişmeli taşınmazları kimden ve ne zaman satın aldıkları, çekişmeli taşınmazlarda davalı ...’ın annesinin payının bulunup bulunmadığı, payı varsai bu payın satın alınıp alınmadığı ve satın almadan sonra tarafların aralarında paylaşım yapılıp yapılmadığı açık bir şekilde anlaşılamadığı halde, davacılara, davaları açıklattırılarak bu husus açıklığa kavuşturulmamıştır.

Öte yandan, davalı ..., tapu kaydına ve çekişmeli taşınmazların annesinden intikal ettiğini ileri sürerek 1/3'şer eşit payla çekişmeli taşınmazların davacılar, dahili davalılar ile kendi adına tapuya tescilini talep etmiş olmasına ve dosyadaki nüfus kayıt belgelerinden davalının başka kardeşlerinin bulunduğu anlaşılmasına rağmen, çekişmeli taşınmazların kök muristen davalıya intikal şekli ve tapu kayıtları tüm tedavülleri ile getirtilip pay durumları ile tapu kaydındaki malik ile davalı taraf arasındaki ırsi ilişki belirlenmemiştir.

Tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadıkları, kapsıyorlarsa tapu kayıt malikleri arasında usulünce taksim yapılıp yapılmadığı, pay devri ya da satıma konu edilip edilmediği net bir şekilde tespit edilmemiş tir.

Ayrıca, temyize konu taşınmazlara komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanak belgeler getirtilip uygulanmak suretiyle yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiş; davalı taraf, 19.09.2002 tarihli dilekçe ile tanıklarını bildirdiği ve tanıkların dinlenilmesinden vazgeçmediği halde, davalının gösterdiği tanıklar dinlenmeksizin ve dinlenmeme nedeni açıklanmaksızın hüküm kurulmuştur. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesinde düzenlenen "Hakimin davayı aydınlatma ödevi" kapsamında, davacılara talebi açıklattırılmak suretiyle 1/2 pay sahibi davalı ...’ın payı yönünden hangi hukuki sebebe dayandıkları, neye istinaden hak iddia ettikleri belirlenmeli, davalı tarafın dayanak tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritaları ile birlikte getirtilmeli, kayıtların revizyon durumları sorulmalı ve tapu kaydındaki paylar belirlenmeli, komşu taşınmazlara ait kadastro tutanak ve dayanak belgeler getirtilmeli,

tapu kaydındaki pay satışları ile kalan payların hesabı yönüden gerektiğinde uzman bilirkişiden rapor alınmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarının katılımı ile yeniden keşif yapılmalı, Keşifte davalı tarafın dayandığı Mayıs 1935 tarih 5 sıra numaralı tapu kaydı yerel bilirkişiler yardımı ve fen bilirkişisinin eli ile hudutları tek tek okunarak zemine uygulanmalı, tapu kaydının kapsamı, hudutları belirlenmek suretiyle duraksamaya yer bırakmayacak şekilde kesin olarak belirlenmeli, fen bilirkişisinden tapu kapsamını gösterir krokili rapor alınmalı,

keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kim tarafından ne zamandan beri hangi hakka dayalı olarak kullanıldığı, tapu kaydının çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadıkları, davalı ...’ın kök murisinden gelip gelmediği ve kök murisinden geldiğinin anlaşılması halinde annesinin miras payının davacı tarafa satılıp satılmadığı ya da annesinin miras payının hangi hukuki sebeple davalı tarafa geçtiği, mirasçılar arasında pay satışı bulunup bulunmadığı,

paylaşım ya da taksim yapılıp yapılmadığı hususları sorulup saptanmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılıp açıklanmalı; komşu taşınmazların tespit tutanakları ve dayanak kayıtlarının uygulanması suretiyle yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.