Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/3759 K.2018/7746

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ...,... İlçesi ... (Arıklı) Köyü çalışma alanında bulunan ve ... sırasında tespit harici bırakılan, 05.05.2010 tarihinde 1462 parsel numarasıyla "tarla-taşlık" vasfıyla ... adına idari yoldan tescil edilen taşınmazın bir bölümünün adına tescili istemiyle imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 1462 parsel sayılı taşınmazın jeodezi ve fotogrametri yüksek mühendisi ...'un raporuna ekli krokisinde (A1) harfi ile gösterilen 11.350,91 metrekare ile (A2) harfi ile gösterilen 32.119,93 metrekarelik bölümlerinin tapu kaydının ifrazının iptali ile son parsel numarası ile davacı ... adına tapuya tespit ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Gerek Dairemiz geri çevirme kararı ile dosya içine getirilen belgelerden, gerekse de aynı gün temyiz incelemesi yapılan Mahkemenin 2011/238 Esas sayılı dosyası içerisindeki ve daha evvel temyiz incelemeleri yapılan mahkemenin diğer dosyaları içerisindeki belgelerden çekişmeli 1462 parsel sayılı taşınmazın 1956 yılında yapılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarında tevzinin 10 ada 1 sayılı mera parselinde denk geldiği anlaşılmaktadır.

Ne varki, mahkemece, yörede yapılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları üzerinde durulmamış, tevzi haritaları, belirtmelik tutanakları ve tablendikatifler getirtilmemiş, taşınmazın mera olarak sınırlandırıldığı 1956 yılından öncesinde de taşınmazın kadim mera olup olmadığı araştırılmamış ve kadim mera değilse davacı taraf yararına tevzi tarihine kadar kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmemiştir.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle yörede 1956 yılında yapılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarında çekişmeli taşınmaza ve komşularına ait tevzi haritaları, belirtmelik tutanakları ve tablendikatifler ve tevzi sırasında dayanılan tüm kayıtlar ile varsa tevzi sonucu oluşan tapu kayıtları getirtilerek dosya tamamlanmalı, bundan sonra mahallinde taşınmazın mera olarak sınırlandırıldığı 1956 senesinden öncesi hakkında bilgi sahibi olabilecek yaşlarda, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi,

aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu eşliğinde keşif icra edilmeli, çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı,

çekişmeli taşınmazın tevzi tarihinden öncesinde geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazlar arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı hususundaki hakim gözlemi keşif tutanağına yansıtılmalı, ziraat mühendisi bilirkilerinden çekişmeli taşınmazın toprak yapısını, eğimini, bitki desenini ve komşu parseller ile nasıl ayrıldığını açıklayıp, tarımsal niteliğini belirten,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli taşınmazın tevzi haritasındaki konumunu da gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli, taşınmazın mera olarak sınırlandırıldığı 1956 yılından öncesinde kadim mera olup olmadığı, kadim mera değilse davacı taraf yararına tevzi tarihine kadar kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı tespit edilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.