Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/380 K.2021/4725

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İli ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 192 parsel sayılı 201.100 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz komşu 191 parsele uygulanan tapu kaydının miktar fazlası olduğu belirtilerek tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı ... tapu kaydı, vergi kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın tamamının adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Yargılama sırasında ..., ..., ... ve ... tapu kaydı ve irsen intikale dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece, yargılama sırasında vefat eden davacının mirasçılarının saptanarak davaya dahil edilmesi gereğine değinilen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 192 parsel sayılı taşınmazın gerekçeli kararda açıkça yazılan hisselere göre 16/48 payının davacı ... mirasçıları adına, 3/48 payının müdahil davacı ... ..., 3/48 payının müdahil davacı ..., 3/48 payının müdahil davacı ..., 3/48 payının ... mirasçıları adlarına kalan 20/48 payın ise davalı Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Davaya konu taşınmaz, kendisine komşu dava dışı 191 parsel sayılı taşınmaza uygulanan Nisan 1335 tarih ve 150 sıra numaralı tapu kaydının miktar fazlası olarak tespit edilmiş olup tapu kaydı miktarı kadar ait olduğu 191 parsele revizyon gördüğüne göre kaydın dava konusu taşınmaza uygun olmadığı, davacılar tarafından dayanılan 100 tahrir numaralı vergi kaydı da gayrisabit hudutlu olup sınırları uygulandığında 191 parsel ile birlikte davaya konu taşınmaz içerisinde kalan bir kısmı kapsadığının kabulü gerekir.

Miktar fazlası olduğu anlaşılan kısmın Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen koşulların oluşması halinde zilyetlikle iktisabı mümkündür. Ne var ki, Mahkemece bu yönde yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir. Komşu 191 parsele uygulanan tapu ve vergi kayıtlarının kuzey ve doğu sınırları dağ, dere ve kıraç okumakta olup taşınmazın kuzeyinde eylemli olarak ... Mahallesi 2238 ve 1175 parseller bulunmaktadır.

Mahkemece doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle anılan parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ile varsa dayanakları getirtilerek dava konu taşınmazı ne okuduğu tespit edilmeli, taşınmazın tesis kadastrosunun yapıldığı tarihten 15, 20, 25 yıl önceki dönemlerine ait birden fazla hava fotoğrafları getirtilmeli, bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişi ve ziraat bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesi itibariyle kime ait olduğu,

kimden kime ne zaman ve ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi tasarruflarla zilyet edildiği, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi beyanları komşu parsel bu tutanaklarları ile denetlenmeli,

önceki tarihli keşif sonucunda düzenlenen teknik bilirkişi raporunda taşınmaz içerisinde kıraç olarak gösterilen bölüm hakkında imar ihya koşullarının değerlendirilmediği dikkate alınarak ziraatçi bilirkişiden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı, gerekçeli ve taşınmazın fotoğraflarını da içeren rapor alınmalı;

harita veya jeodezi uzmanı bilirkişiden, çekişmeli taşınmazın kadastro paftasındaki konumunun bilgisayar programı aracılığıyla hava fotoğraflarına aktarılması suretiyle, fotoğrafların ait oldukları yıllara göre taşınmazın niteliğini, imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten rapor tanzim etmesi istenmeli;

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla yeniden denetlenmeli, toplanan tüm deliller doğrultusunda miktar fazlası olan taşınmaz bölümünde zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.