Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/4424 K.2019/2345

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... İlçesi, Aydınsu Köyü çalışma alanında bulunan dava ve temyize konu 101 ada 7, 9, 20, 21, 39, 41, 54, 71, 75, 118. 102 ada 8, 104 ada 3, 4; 105 ada 1, 5, 6, 7, 8; 107 ada 12, 14, 16, 35, 56; 122 ada 15, 21, 42 parsel sayılı, yüzölçümleri tutanaklarında yazılı taşınmazlar, 4753 sayılı Yasa uyarınca oluşan tapu kaydına dayanılarak Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılar ... ve arkadaşları, 101 ada 9, 20, 21, 39, 107 ada 16, 35, 56, 122 ada 15 ve 21 parsel sayılı taşınmazlar hakkında; davacı ..., 101 ada 7, 41, 54, 71, 75, 105 ada 5, 6, 122 ada 15 ve 21 parsel sayılı taşınmazlar hakkında; davacı ..., 101 ada 118, 104 ada 4, 105 ada 1, 7, 122 ada 42 parsel sayılı taşınmazlar hakkında; davacı ..., 102 ada 8, 104 ada 3, 105 ada 5, 6 ve 107 ada 14 parsel sayılı taşınmazlar hakkında; davacı ... ise 107 ada 12 parsel sayılı taşınmaz hakkında vergi kaydı, tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adlarına tescil istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davaların reddine, çekişmeli 101 ada 7, 9, 20, 21, 39, 41, 54, 71, 75, 118. 102 ada 8, 104 ada 3, 4; 105 ada 1, 5, 6, 7, 8; 107 ada 12, 14, 16, 35, 56; 122 ada 15, 21, 42 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava konusu 102 ada 8, 104 ada 4, 105 ada 1, 7, 122 ada 42 parsel sayılı taşınmazlar yönünden Mahkemece, dava 2006 yılında açılmış olup, 3402 Yasa'nın 46. maddesinin 4. fıkrasına göre 2 yıllık hak düşürücü sürenin 09.10.1989 tarihinde dolduğu gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

10.10.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46. maddesinde 4753 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri uyarınca Hazine adına tescil edilmiş olan taşınmazların iskan veya toprak tevzi suretiyle verilen yerlerin başka şart aranmaksızın hak sahipleri adına tespit ve tescil edileceği belirtilmiş, aynı maddenin son fıkrasında ise “...daha önce kadastrosu yapılan yerlerde bu maddeye dayanan talep ve dava hakkı, bu kanunun yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren 2 yıl geçmekle düşer” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dava konusu taşınmazlar hakkında daha önce yapılıp kesinleşen kadastro bulunmayıp, 2006 yılında kadastro tespiti yapılmış taşınmazlar hakkında askı ilan süresi içerisinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1 ve 14. maddelerine dayanılarak kadastro tespitine itiraz davası açılmış olduğuna göre Mahkemenin gerekçesi dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Ancak davacı ... dava konusu ettiği 104 ada 4, 105 ada 1, 7, 122 ada 42 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki davasından; davacı ... ise dava konusu ettiği 102 ada 8 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davasından usulüne uygun olarak feragat etmişlerdir.

Feragat, davaya son veren taraf işlemi olup, 6100 sayılı HMK'nın 311. maddesi gereğince kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağına göre çekişmeli 102 ada 8, 104 ada 4, 105 ada 1, 7, 122 ada 42 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken Mahkemece bu yönün göz ardı edilmesi isabetsiz ise de, mahkemece davanın reddine karar verilmesi sonucu itibariyle yerinde olduğundan hükmün, gerekçesi açıklanan şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2- Dava konusu 101 ada 7, 41, 54, 71, 75,118, 107 ada 12 ve 14 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, bu taşınmazlar hakkındaki dava da yukarıdaki bentte yazılı gerekçe ile reddedilmiştir. Ne var ki, yine yukarıda açıklanan şeklide 3402 sayılı Kanunu'nun 46/4. maddesinin uygulama olanağı bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, davanın askı ilan süresi içerisinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1 ve 14. maddelerine dayanılarak açılan dava niteliğinde olduğu göz önüne alınarak iddia ve savunma çerçevesinde tarafların delileri toplanarak davanın esası hakkında bir karar vermek gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup, davacılar vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

3- Dava konusu 101 ada 9, 20, 21, 39, 107 ada 16, 35, 56, 122 ada 15 ve 21 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince; davacılardan ...'ın yargılama sırasında 08.04.2009 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır. Ölümle taraf ehliyeti son bulur.

Taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, taraf teşkili tamamlanmadan davanın esasına girilerek sonuçlandırılması usulen mümkün olmadığı gibi, davanın devamı sırasında da taraf koşulunun bulunması zorunludur.

Hal böyle olunca yargılama sırasında vefat eden davacının mirasçıları Mahkemece re'sen davadan haberdar edilerek, davaya devam edip etmeyecekleri açıklığa kavuşturulduktan sonra davanın esası hakkında bir hüküm kurulması gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak taraf teşkili sağlanmaksızın hüküm verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

4- Dava konusu 104 ada 3, 105 ada 5,6 ve 8 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. 104 ada 3 ve 105 ada 8 parsel sayılı taşınmazlar hakkında davacılar ..., ..., .... 105 ada 5 parsel sayılı taşınmazda davacı .... 105 ada 6 parsel sayılı taşınmazda davacı ... davasından feragat etmişlerdir.

Feragat, davaya son veren taraf işlemi olup, 6100 sayılı HMK'nın 311. maddesi gereğince kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağına göre çekişmeli taşınmazlar hakkında adı geçen davacılar yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle red kararı verilmesi isabetsiz ise de bu kişiler hakkında sonucu itibariyle red kararı verilmesinde isabetsizlik bulunmaması sebebiyle temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak 104 ada 3 sayılı parsel hakkında davacılar ..., ..., .... 105 ada 5 sayılı parsel hakkında davacı .... 105 ada 6 sayılı parsel hakkında davacı .... 105 ada 8 sayılı parsel hakkında davacılar ... ve ...'ın devam eden davası bulunduğundan Mahkeme'nin yazılı gerekçe ile red kararı vermesi usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.