Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/4476 K.2018/7302

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

...Köyü çalışma alanında bulunan ve 1977 yılında yapılan ... çalışmaları sırasında taşlık olarak tescil harici bırakılan taşınmaz, 03.08.2011 tarihinde ihdasen 283 ve 293 parsel numarasıyla tarla-taşlık vasfıyla ... adına tescil edilmiş, daha sonra 2012 yılında yapılan toplulaştırma çalışmaları ile 06.11.2012 tarihinde susuz tarla vasıflı dava konusu 108 ada 3, 4, 9 parseller ile dava dışı parseller oluşmuştur.

Davacı ..., imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, 108 ada 4 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi ... ...tarafından düzenlenen 10.09.2013 tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokide kırmızı renkli kalemle taralı (E) harfi ile gösterilen 695,99 metrekare yüzölçümündeki bölüm ile 108 ada 9 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 10.11.2013 tarihli ek bilirkişi raporu ve ekindeki krokide turuncu renkli kalemle taralı (F1) harfli ile gösterilen 1.580,89 metrekare yüzölçümündeki yerin ... adına olan kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiş, hüküm;

davacı ... vekili ve davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazlardan 108 ada 4 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (E) harfi ile gösterilen bölümü ile 108 ada 9 parsel sayılı taşınmazın (F1) harfi ile gösterilen bölümünde davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

1977 yılında yapılan ... çalışmaları sırasında dava konusu taşınmaz bölümlerinin bulunduğu yer "taşlık" vasfı ile tescil harici bırakılmış, bilahare 03.08.2011 tarihinde ihdasen 283 ve 293 parsel numarasıyla tarla-taşlık vasfıyla ... adına tescil edilmiş, daha sonra 2012 yılında yapılan toplulaştırma çalışmaları ile 06.11.2012 tarihinde susuz tarla vasıflı dava konusu 108 ada 3, 4, 9 parseller ile dava dışı parseller oluşmuştur.

Dava konusu taşınmazlardan 108 ada 4 parsel sayılı taşınmazın, davalı ... dışında başkaca tapu kayıt malikleri de bulunmasına

rağmen bu kişiler yöntemince davaya dahil edilmemiş, söz konusu parsel yönünden taraf teşkili sağlanmamıştır. Yine, mahkemece taşınmaz bölümlerinin kullanım durumunu ve toprak yapısını açıklama bakımından yetersiz ve denetime elverişli olmayan ziraat bilirkişi raporu esas alınmış, taşınmaz bölümleri üzerinde imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı belirlenmemiş, yalnızca 1984 tarihli tek hava fotoğrafı üzerinde inceleme yaptırılmıştır.

O halde sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle, dava konusu taşınmaz bölümlerinin ihdasen ... adına tescil edildiği 2011 tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının tarihleri açıkça yazılmak suretiyle en az üç tanesi Harita Genel Komutanlığından getirilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra,

dava konusu 108 ada 4 parsel sayılı taşınmazda, davalı ... dışındaki tapu kayıt maliklerini davaya dahil etmesi için davacıya süre verilmeli, bundan sonra adı geçenlere dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ ettirilerek adı geçenler davaya dahil ettirilmeli, bu yolla taraf teşkili sağlanmalıdır.

Daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Mahallinde yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı;

teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli, dava konusu taşınmaz bölümlerini komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor alınmalı; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazların imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlarda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanları bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.