Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/460 K.2018/2616

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sonucu ...

Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 101 ada 44, 102 ada 163, 105 ada 182 ve 186 parsel sayılı 1.978.28, 3.813.73, 3.906.93 ve 3.151,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar zilyedi tarafından zilyetliğin terkedilmiş olduğu belirtilerek tarla vasfıyla ... adına, 101 ada 1 sayılı parselden ifrazen oluşan 101 ada 351 parsel sayılı ve 102 ada 189 parsel sayılı 5.485.268,41 ve 5.596,56 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise ham toprak vasfıyla ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 101 ada 44, 105 ada 182 ve 186, 102 ada 163 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı Kadir oğlu ... adına, çekişmeli 102 ada 189 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kalan 17.10.2014 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile belirtilen 3.030,56 metrekare alanın tapu kaydının iptali ile aynı adaya son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... oğlu ... adına,

101 ada 1 nolu parselin 17.10.2014 tarihli bilirkişi raporunda (C) harfi ile belirtilen 3.463,45 metrekarelik alanının tapu kaydının iptali ile aynı adaya son parsel numarası verilmek suretiyle davacı Kadir oğlu ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesi yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

İrsen intikal hukuksal sebebine dayanıldığı halde davacıya ne sebeple kendi adına tescil talebinde bulunduğu açıklattırılmamış, çekişmeli taşınmazlar tarla ve ham toprak vasfı ile ... adına tespit ve tescil edilmiş olup taşınmazların kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış, keşifte yerel bilirkişi dinlenilmemiş, dinlenen davacı tanıklarının taşınmazlarda kimin malik sıfatıyla zilyet olduğunu açıklamaktan uzak soyut beyanlarına itibar edilmiştir.

Eksik incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, duruşmaya katılan Kadir mirasçıları ... ve ...'ın taşınmazların muris Kadir'e ait olup, davacının miras payı oranında adına tesciline rıza gösterdiklerine dair beyanları dikkate alındığında Mahkemece TMK’nın 701 ve 640. maddesi hükümleri göz önünde tutularak davacının tek başına dava açma hakkı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi bakımından öncelikle davacı tarafa davasını hangi hukuksal nedene (taksim, bağış, satış vs.) dayandırdığı açıklattırılmalı, bu konudaki delilleri toplanmalı,

sonrasında tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları eşliğinde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından davacı tarafından dava sebebi olarak ileri sürülen sebep yönünden beyanlar alınıp, davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmeli, taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne nasıl başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak,

temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazilerin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği hususlarında rapor düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü,

çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, taşınmazların dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazların hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli, aktif dava ehliyetinin bulunması halinde zilyetlikle kazanma şartlarının davacı taraf lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.