Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/4605 K.2019/531

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın bozulmasına ilişkin yukarıda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... vd. tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 8 parsel sayılı 37.080,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 1987 yılında hükmen .... ve ... adına paylı olarak tescil edilmiş, bilahare yapılan kamulaştırmalar neticesinde yüzölçümü azalmış ve daha sonra yapılan imar uygulamaları ile birden fazla parsele ayrılmıştır.

İmar uygulaması ile oluşan 2668 ada 1 parsel sayılı 437,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz da tescil maliklerinin mirasçıları ... ve arkadaşları adına intikal görmüştür.

Davacılar ... ve ..., hiçbir yasal dayanağı olmaksızın davalıların taşınmazı işgal ettiklerini ve kullandıklarını öne sürerek el atmalarının önlenmesi, taşınmazın kendilerine boş olarak teslimi, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL ecrimisilin davalıdan tahsili ile kendilerine ödenmesi istemiyle dava açmışlardır.

Davalı-davacı ..., taşınmazı önceki maliki ...'dan 1977 yılında harici senetle satın aldığını öne sürerek adına tescili, olmadığı taktirde ödediği 20.000,00 TL bedelin, %20 cezai şartın ve tüm imar-ihya masraflarının günümüzdeki rayiç bedeli üzerinden kendisine ödenmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece davalar birleştirilmek suretiyle yapılan yargılama sonunda ... açısından reddine, diğer ... mirasçıları olan bir kısım davalılar açısından kabulü ile; çekişmeli 2668 ada 1 parsel sayılı taşınmazın İsmail ve ..., ..., ..., ..., ..., ...ve ..., ... adına olan 981/2185 hissenin tapusunun iptali ile ...oğlu ... adına bu oranda tapuya tesciline, Esas davada; davacı ...'nın davasının reddine, davacı ... tarafından açılan men'i müdahale davasının kısmen kabulü ile; çekişmeli taşınmazın 981/2185 hisseye tekabül eden 196,20 metrekaresinin dışındaki davalıların müdahalesinin men'ine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, karar verilmiş;

hüküm, davacılar .... vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilen hüküm, Dairemizin 05.06.2018 tarih 2017/5397 Esas, 2018/3781 Karar sayılı ilamı ile bozulmuş olup, bu kez davacılar İsmail ve .... vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın 5 Aralık 1977 tarihli senetle ... tarafından ....'dan satın alındığı, senet düzenlendiği vakit dava konusu taşınmazın tapusuz bir taşınmaz olduğu ve bu nedenle harici sözleşmeye dayalı devrin geçerli bir devir olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş, hüküm Dairemizin 05.06.2018 tarih 2017/5397 Esas, 2018/3781 Karar sayılı ilamı ile.

"Davalı-Davacı ...'ın, taşınmazı önceki maliki ...'dan 1977 yılında harici senetle satın aldığını öne sürerek adına tescili, olmadığı taktirde ödediği 20.000,00 TL bedelin, %20 cezai şartın ve tüm imar-ihya masraflarının günümüzdeki rayiç bedeli üzerinden kendisine ödenmesi istemiyle dava açtığı, çekişmeli taşınmazın 1973 yılından önce yapılan tespitinin üçüncü kişiler tarafından tespite itiraz davası açılması nedeniyle 24.12.1987 tarihinde hükmen kesinleştiği,

davalı-davacı ...'ın ise taşınmazı henüz tapu kaydı oluşmadan önce 05.12.1977 tarihinde davacı ...'in murisi ...'dan satın aldığı ve o tarihten itibaren de zilyetliğin ...'ta olduğu anlaşıldığından muris Osman'ın tapudaki payının (intikal görmekle mirasçılarının) iptali ile davacı ... adına tesciline dair verilen hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak;

davacı ... vekili tarafından sunulan mirasçılık belgesinde ... muris Osman'ın mirasçısı olarak gösterilmemiş ise de dosya arasına getirtilen nüfus kayıtlarından ve tapu kaydında intikale esas alınan mirasçılık belgesi içeriğinden davalı ...'nin de muris Osman'ın mirasçısı olduğunun görüldüğü, öte yandan Şerife mirasçı olmasa dahi, adına intikal eden pay oranında murisin halefi konumunda olacağı ve ...'ın bu paya yönelik dava açma hakkı bulunduğuna göre Şerife payı yönünden de davanın kabulü ile bu payın da davacı ... adına tescili gerektiğinin göz ardı edilmesinin isabetsiz olduğu,

diğer yandan dava dilekçesi içeriğinden davanın terditli olduğu, davacı ...'ın taşınmazın adına tescil edilememesi halinde, satış senedinde geçen tazminat ve cezai şart ve imar-ihya masraflarının kendisine ödenmesi isteminde de bulunduğunun anlaşıldığı, davacının dayandığı 05.12.1977 tarihli senet içeriğinden ...'nın taşınmazı tam paylı olarak (tamamını) ...'a sattığı ve taşınmazın tapudan devredilememesi halinde satıcı tarafından satış bedelinin iadesi, tazminat ve cezai şartın ödenmesinin öngörüldüğünün anlaşıldığı,

taşınmaz, hükmen paylı olarak muris ... ve ... adına tescil edildiğine ve bu tarih itibariyle muris Osman adına kayıtlı olmayan diğer pay yönüyle muris Osman ya da mirasçılarının bu payı kayden devretme olanağı kalmadığına göre davacının devredilemeyen paya karşılık gelen taşınmaz bedeli, cezai şart, imar-ihya masraflarına dair talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulması gerekirken bunun göz ardı edilmesi ve hükmün gerekçesinde de bu hususta bir açıklama yapılmamış olmasının da isabetsiz olduğu,

kabule göre de mahkemece muris Osman'ın tapudan gelen payları yönüyle davanın kabul edilmesine rağmen kabul edilen kısım yönüyle dava değerinin ve dolayısıyla yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, yine kabule göre de...'nin payı oranında tapu iptali davasının reddedilmesine rağmen reddedilen paya karşılık gelen değer üzerinden vekalet ücretinin hesaplanması gerekirken taşınmazın ... aleyhine fazla vekalet ücretinin takdir edilmesinin dahi isabetsiz olduğu, davalı-davacı ...'ın temyiz itirazlarının bu nedenlerle yerinde olduğu, el atmanın önlenmesini isteyen davacılar ... ve ...'un temyiz itirazlarına gelince;

davacıların tapu kaydına dayalı olarak taşınmazda davalı-davacı ...'ın müdahalesinin önlenmesi, ecrimisil ve kal istemiyle dava açtıkları, davalı-davacı ...'ın dayandığı 05.12.1977 tarihli senet ile çekişmeli taşınmazı davacı ...'in murisi ...'dan satın aldığı, senedin yapıldığı tarihte taşınmazın tapulu olmaması nedeniyle harici senede dayalı devrin geçerli olduğu, davalı-davacı ...'ın zilyetliğini geçerli bir nedene dayalı olarak devam ettirdiği anlaşılmakla esasa yönelik temyiz istemlerinin yerinde olmadığı, ancak;

yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin kabul-ret oranlarına göre hesaplanması gerekirken fazla hesaplanmak suretiyle aleyhe hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu" belirtilerek bozulmuş, davacılar ... ve ... vekili; çekişmeli taşınmazın ayrıldığı kök parsel olan 8 parsel sayılı taşınmazın tapulu bir taşınmaz olduğu ve harici devrin geçerli bulunmadığını ileri sürerek karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Tarafların dava dilekçeleri ve aşamalarda ileri sürdüğü iddialar bir bütün olarak değerlendirildiğine; uyuşmazlığın imar uygulaması ile oluşan çekişmeli 2668 ada 1 parsel sayılı taşınmazın geldisi olan 8 parsel sayılı taşınmazın tapulu bir taşınmaz olup olmadığı ve bu kapsamda ... tarafından 1977 yılında ...'a yapılan harici satışın geçerli olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Dairemizce karar düzeltme incelemesine konu bozma ilamında, çekişmeli taşınmaz açıkça senedin yapıldığı tarihte tapusuz kabul edilerek harici senede dayalı devrin geçerli olduğu mütalaa edilmiş ise de, dosyada Tapu Müdürlüğü'ne ait 29.08.2018 tarihli yazıda.

8 numaralı parselin 1323 Tarih 17 sayılı tapu kaydından revizyonunun yapıldığı ve daha önce dosyaya gönderilen 03.07.2017 Tarih 1489748 sayılı yazıda 8 nolu parselin sehven revizyon görmediğinin bildirildiği, öte yandan her ne kadar 8 parselin tutanak aslı ve hükmen tescile esas ...Tapulama Mahkemesi'nin 1982/91 Esas-1984/34 Karar sayılı dosyayı bulunamamış ise de, dosyaya taşınmazın tapulu olduğuna dair ispat vasıtası olarak ....

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1982/99 Esas ile 1996/469 Esas sayılı dosyalarına ait ilam örneklerinin sunulduğu, bu üç ilamda da kök parsel olan 8 parselin tapulu olduğunun kabul edildiği, ancak bir kaydın bir taşınmaza revizyon görmesinin mutlak suretle o taşınmaza ait olduğu anlamına gelmeyeceği, bir başka ifade ile bir taşınmazın tapu kaydına dayalı olarak tespitinin yapılmasının mutlak suretle taşınmazın tapulu olduğunun kabulü sonucunu doğurmayacağı, ayrıca tapu kaydının taşınmaza ait olduğunun ispatının gerektiği, bu kapsamda çekişmeli taşınmazın,

tespite esas olduğu iddia edilen Mart 1323 tarih 17 nolu tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmakla.

Mahkemece çekişmeli taşınmaz başında olabildiğince yaşlı, yansız ve çekişmeli taşınmazı ve çevresini iyi bilen mahalli bilirkişiler ve aynı yöntemle tespit edilecek taraf tanıkları eşliğinde keşif yapılmalı, çekişmeli taşınmazın tespitine esas tapu kaydı yerel bilirkişi yardımı ile zemine uygulanmalı, uygulamada tapu kaydında tarif edilen sınır yerleri esas alınmalı, yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan kayıtlarda geçen sınırların neresi olduğu sorularak saptanmalı,

uzman bilirkişiye tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, çekişmeli ve dava dışı parsellere revizyon gören tapu kaydının kapsamı tayin edilirken kaydın bir yere revizyon görmesinin mutlak surette oraya ait olduğu anlamına gelmeyeceği de göz önüne alınarak kaydın çekişmeli 2668 ada 1 parsel sayılı taşınmazı da kapsamına alıp almadığı tereddütsüz olarak saptanmalı, bundan sonra taşınmazın tapulu veya tapusuz olduğu değerlendirilerek uyuşmazlık hakkında bir karar verilmeli gerekçesi ile hükmün bozulması gerekirken,