Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/468 K.2018/2758

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan, 139 ada 4 ve 18 parsel sayılı sırasıyla 3.894,17 ve 2.780,88 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. İtirazı ... Komisyonunda reddedilen davacı ... çekişme konusu taşınmazların mütegayyip eşhastan kalan ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla tapu kaydı ve vergi kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine onanmasına karar verilmiş; davacı ... temsilcisi tarafından bu kez de karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece, ... tespit gününe kadar çekişmeli taşınmaz üzerinde davalı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle davanın reddine dair hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Her ne kadar keşifte bilgisine ve tanıklığına başvurulan kişiler çekişmeli taşınmazın davacı tarafından ekilip biçilmek suretiyle kullanıldığını belirtmiş iseler de.

Mahkemenin 139 ada 18 parsel sayılı taşınmaza ilişkin gözleminde; çekişmeli taşınmazın üzerinde ve kenarlarında çalılık ve yabani otların bulunduğu. 139 ada 4 parsele ilişkin gözleminde ise taşınmazda sadece yabani otların bulunduğu hususları keşif zaptında belirtilmiştir.

Mahkemece yapılan keşif sonucu zirai bilirkişi tarafından verilen raporda ise çekişmeli 139 ada 18 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 20-30 adet çalı formunda ağaçlar olduğu; arazinin kalan kısımlarında ise yabancı otlar bulunduğu ve arazinin işlenmemiş oluğu ancak tarımsal faaliyete elverişli tarla vasfında bulunduğu, 139 ada 4 parsel sayılı taşınmazda ise yaklaşık 15-20 adet asma ağacı olduğu, kalan kısımların tamamında ise yabancı otların mevcut olduğu belirtilmiş; taşınmazlar üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmemiştir.

Yine fotoğrafçı bilirkişi tarafından sunulan fotoğraflara göre de çekişmeli taşınmazlar hali arazi görünümünde olup taşınmazların vasfının belirlenmesinde esaslı unsur olan hava fotoğrafları getirtilerek üzerinde inceleme yapılmadan karar verilmiştir.

Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşmak için tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, 3 kişilik ziraat mühendisi ile jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazların ... paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazların öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı,

tamamlandığı ve ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, komşu parsellerle mukayeseli inceleme yapılmalı, önceki raporlarla arada çelişki olması durumunda bunun nedenlerine değinilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.