Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/5146 K.2018/7645

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... Merkez İlçesi ...Köyü çalışma alanında bulunan ve ... sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak maliki olduğu komşu 207 ada 1 parsele eklenmek suretiyle tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ...Köy Tüzel Kişiliği davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, ... İli Merkez ...Köyü'nde bulunan ve ... teknisyenlerince hazırlanan 01.06.2015 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen ve 338,38 metrekarelik kısmın yol olması nedeniyle tescil harici olarak bırakılan kısmın ifrazı ile davacı adına kayıtlı ... İli Merkez ...Köyü 207 ada 1 nolu parsel ile birleştirilerek tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, niteliği itibariyle davacıya ait 207 ada 1 parsel sayılı taşınmazın batı sınırında bulunan yola karşı TMK'nın 713/1, 3402 sayılı ... Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Bu tür davalarda yolun bulunduğu köy veya Belediye ile Hazinenin davada taraf olması zorunludur. Davalı ... Köy Tüzel Kişiliğinin davada taraf ehliyetinin bulunduğu açıktır. ...

Müdürlüğünün taraf ehliyetine gelince, 1086 sayılı HUMK'nın 179/1. maddesi ile dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK'nın 119/1. maddesi uyarınca dava dilekçesinde tarafların ve varsa kanuni temsilcilerinin ad ve adreslerinin bildirilmesi zorunludur. Bu bildirim sırasında yapılan yanlışlık davanın, her zaman husumet nedeniyle reddi sonucunu doğurmamakta ve hatanın giderilmesi imkan dahilinde bulunmaktadır.

Somut olayda da, dava dilekçesindeki anlatım ve istemden, asıl dava edilmek istenenin ... değil, ... olduğu anlaşılmaktadır. Davacının, ... yerine ... Müdürlüğünü hasım göstermesi şeklindeki yanılgısı, temsilcide hata niteliğindedir. Temsilcide hata halinde, davanın husumetten reddedilmeyip doğru hasma dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkilinin sağlanabileceği Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarındandır.

Nitekim, 6100 sayılı HMK'nın, "Tarafta İradi Değişiklik" başlığını taşıyan 124. maddesi ile de temsilcide yanılgı hali madde kapsamına alınmıştır. Ne var ki, davanın Hazineye de yöneltilerek taraf teşkilindeki eksikliğin tamamlanması gereği üzerinde durulmamıştır. Taraf teşkili dava şartlarından olup, bu şart sağlanmadan davanın esasına girilemez.

Mahkemece bu eksiklik giderilmeden yargılamaya devam edilip, esasa dair hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, yapılan araştırma ve inceleme de hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede ... tespit çalışmalarının hangi tarihte yapıldığı ve davaya konu taşınmaz bölümünün hangi sebeple tespit harici bırakıldığı hususu araştırılmadığı gibi taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu belirlemede hava fotoğraflarından usulünce yararlanılmamış ve 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğini belirtir ayrıntılı rapor da alınmamıştır.

Ayrıca davacı tarafın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanabileceği taşınmaz miktarı üzerinde durulmamış ve TMK’nın 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli ilanlar yöntemine uygun bir biçimde yapılmamıştır.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle ...'ye husumet yaygınlaştırılıp dava dilekçesi ve duruşma günü yöntemine uygun şekilde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmalıdır.

Bundan sonra ...'nden taşınmazın bulunduğu bölgede ... tespit çalışmalarının hangi tarihte yapıldığı ve davaya konu taşınmaz bölümünün hangi sebeple tespit harici bırakıldığı hususu sorulmalı, dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, fen bilirkişi ve üçlü ziraat mühendisi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime, nasıl intikal ettiği, taşınmazda imar-ihyaya ne zaman başlanılıp tamamlandığı, tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar ...

Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen sürenin geçip geçmediği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, hava fotoğrafı incelemesi konusunda uzman jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye stereoskopik yöntemle yaptırılmalı, ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların eğimi, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, taşınmazın imar-ihyasının hangi tarihte başlanıp tamamlandığı,

ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı, önceki ziraatçi bilirkişi raporunu da irdeleyen ve sınırındaki taşınmazlarla mukayese edilecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı.

HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla raporlarda belirtilen hususların somutlaştırılması için, dava konusu taşınmazı ve çevresini tüm yönleriyle gösterecek şekilde yakın plan fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmaz kabaca işaretlettirilmeli, keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli ilanlar yöntemine uygun bir biçimde yapılmalı, yasal 3 aylık sürenin dolması beklenilmeli ve ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanakları dosya arasına konulmalı,