Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/5176 K.2021/4975

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... İlçesinde 3402 sayılı Kadastro Kanununa 5831 sayılı Yasa'nın 9. maddesi ile eklenen ek 8. maddesine istinaden yapılan kadastro sırasında, ... Kasabası ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 445 ada 939, 940, 941 ve 942 parsel sayılı sırasıyla 208.43, 936.38, 1.115,71 ve 378,94 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla ..., ..., ... ve ...' ın kullanımında olduğu belirtilerek, davalı Hazine adına tescil edilmiştir. Davacı ... tarafından, ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan tescil davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Yargılama sırasında müdahil ... ve arkadaşları, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, çekişme konusu taşınmazlara yönelik olarak davaya katılmışlar ve taşınmazların kullanım durumlarına göre adlarına tescilini talep etmişlerdir.

Kadastro Mahkemesince çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek ve usule ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacının ve asli müdahillerin davalarının kabulü ile dava konusu 445 ada 939, 940, 941 ve 942 parsel sayılı taşınmazların dosya içerisinde bulunan ...

Noterliğince düzenlenmiş 13.03.2018 tarih ve A-1146 yevmiye numaralı mirasçılık belgesi dikkate alınarak ... mirasçıları adına, bahsi geçen mirasçılık belgesindeki payları oranında tarla vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar yönünden, davacı ve müdahil davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazların öncesinde hangi sebeple tescil harici bırakıldıkları araştırılmamış; taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, hava fotoğraflarından yöntemine uygun şekilde yararlanılmamış, bu kapsamda aktarılan tescil davasının açıldığı tarihten 15-20-25 yıl öncesi döneme ilişkin farklı evlerde çekilmiş en az üç adet hava fotoğrafının getirtilerek jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine incelettirilmesi gerekirken, sadece 1969 tarihli hava fotoğrafı üzerinde ve bu konuda uzman olup olmadığı belli olmayan orman bilirkişi tarafından,

taşınmazların orman vasfında olup olmadıkları konusuyla sınırlı olarak inceleme yaptırılmış; taşınmazların evveliyatı, kullanım süresi, niteliği ve üzerilerindeki imar ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarına ilişkin somut verilere dayalı açıklama içermeyen tek ziraatçi bilirkişi tarafından hazırlanan zirai raporla yetinilmiş; inşaat bilirkişisi raporunda, taşınmazlar üzerinde bulunan seraların yaşlarının dava tarihi mi yoksa keşif tarihi mi esas alınarak belirlendiği açıklanmamış;

komşu parsellere ait tespit tutanakları ve dayanak kayıtları getirtilerek çekişmeli taşınmaz bölümü yönünü ne olarak okudukları belirlenmemiş ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiş; yerel bilirkişi ve tanıkların soyut içerikli beyanları ve yetersiz bilirkişi raporları esas alınarak hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazların hangi nedenle tescil harici bırakıldıkları Kadastro Müdürlüğünden sorularak tespit edilmeli, taşınmazlara ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmazların bulunduğu köyü/mahalleyi/mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle belirlenmeli,

aktarılan tescil davasının açıldığı tarihten 15-20-25 yıl öncesine ait (bulunmadığı taktirde bu tarihlere en yakın tarihlere ait) stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına konulmalı; çekişmeli taşınmazları ve çevresini gösterir geniş çaplı kroki dosya arasına alınarak,

taşınmazlara bitişik ya da yakın komşu parseller var ise bu parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile dava konusu olduklarının anlaşılması halinde ilgili dava dosyaları ve dayanakları olan tüm kayıt ve belgeler celp edilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile inşaat mühendisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazların öncesinin ne olduğu,

kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadıkları, böyle yerlerden iseler imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri ve edilmişlerse imar-ihyalarının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri, varsa komşu parsellerin tutanakları ve dayanağı belgelerle denetlenmeli ve beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişisi kurulundan, dava konusu taşınmazların toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazların imar- ihya gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını içerir, önceki bilirkişi raporunu irdeler mahiyette, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, çekişmeli taşınmazların kadastro paftasındaki konumlarının bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılması suretiyle, hava ve uydu fotoğraflarının ait oldukları yıllara göre taşınmazların niteliğini, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığını, imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü belirten rapor düzenlemesi istenilmeli;

inşaat mühendisi bilirkişisinden, taşınmaz üzerindeki seraların ve varsa diğer muhdesatların niteliklerini ve aktarılan tescil davasının açıldığı tarih itibariyle yaşlarını bildiren ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir krokili rapor düzenlettirilmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.