Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/76 K.2018/2588

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm için yetersiz olduğu açıklanarak; davacının tutunduğu tapu kaydı ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellere revizyon gören tapu kayıtlarının tesislerinden itibaren bütün tedavülleriyle birlikte getirtilmesi, davacının eşi ve Ekim 1987 tarih 66 sıra numaralı tapu kaydında pay sahibi olan ...'in ölüm tarihi ile mirasçılarını gösterir nüfus kayıtlarının istenmesi,

yörede Toprak Tevzii Komisyonu çalışması yapıldığına göre nizalı taşınmazlar ve çevresini gösterir tevzi haritası ile belirtmelik tutanaklarının getirtilmesi ve varsa bu çalışmalar sırasında çekişmeli taşınmazlara uygulanan kayıt ve belgelerin bulundukları yerlerden istenmesi, daha sonra mahallinde, keşif yapılarak, davacının tutunduğu tapu kaydı ile belirtmelik tutanağı ve varsa belgelerin yöntemince zemine uygulanması, davacının tutunduğu tapu kaydının çekişmeli taşınmazları kapsadığının anlaşılması halinde kayıt malikleri arasında yöntemine uygun bir paylaşma yapılıp yapılmadığının araştırılması,

paylaşma yapıldıysa taşınmazın kimin payına isabet ettiğinin belirlenmesi, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereklerine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 123 ada 49 ve 52 parsel sayılı taşınmazların davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda taşınmazın davalı ... adına tesciline karar verilmiş ise de; yapılan değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir. Çekişmeli taşınmazlar, Kangal Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava konusu olmalarına rağmen ölü olduğu belirtilmek suretiyle ... oğlu ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ... tarafından davalı ... oğlu ... aleyhine ... tespitinden önce Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan el atmanın önlenmesi davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle ... Mahkemesine aktarılmıştır. Dava, açıklanan niteliği ile 3402 sayılı ...

Yasa’sının 30/2. maddesine tabi olup ... tutanaklarının malik haneleri hukuken boş ise de; ... tutanağında adına tespit yapılan veya zilyet olduğu belirtilen kişilerin ya da mirasçılarının davaya dahil edilmesi ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması zorunludur. Getirtilen nüfus aile kayıt tablosuna göre adına tespit yapılan ... oğlu ...’ın davalı ... dışında başkaca mirasçılarının da olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, adına tespit yapılan ... oğlu ...’ın davalı dışındaki mirasçıları davaya dahil edilmeden yargılama yapılmış ve hüküm kurulmuştur. Taraf teşkili dava koşullarından olup mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerekir. Her ne kadar bozma ilamında taraf teşkilinin eksik bırakıldığı belirtilmemiş ise de; taraf teşkili kamu düzeninden olup bu hususun bozma ilamı lehine olan taraf yönünden kazanılmış hak oluşturması mümkün değildir.

Bu nedenle; ... tutanağında adına tespit yapılan ... oğlu ...’ın davalı dışındaki mirasçılarının davaya dahli sağlanmalı, taraf teşkili ağlandıktan sonra davaya karşı diyecekleri sorulup göstermeleri halinde delilleri toplanmalı ondan sonra toplanmış ya da toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.