Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/948 K.2021/3473

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 09.04.2021 gün ve saatte temyiz eden Fatma İpekşan mirasçıları vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen ... vs. vekili Avukat ... ve ... vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Bozma ilamına uyulduğu halde bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak karar verilemeyeceği belirtilerek, davacıların dayandıkları satış senetlerinin tümü eksiksiz olarak dosya arasına getirtilerek gerekirse uzman bilirkişisine tercüme ettirilmesi, geçerli olup olmadığının irdelenmesi, taraf tanıkları, yerel ve teknik bilirkişilerin katılımıyla taşınmazlar başında keşif yapılarak satış senetlerinin zemine uygulanması ve çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi, yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin kime ait olduğu,

kim tarafından ne şekilde kullanıldığı, kimler tarafından zilyet ve tasarruf edildiği, üstün kullanma hakkının kimde bulunduğu hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması; bildirilen yerlerin teknik bilirkişisine işarettirilmesi, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı tarafça, yargılama sırasında vefat eden davalılardan ... ve ... mirasçılarınını verilen kesin süreye rağmen davaya dahil edilmediği, davacıların dayandıkları senet asıllarının da dosyaya sunulmadığı ve dayanılan senetlerin tanzim tarihleri dikkate alındığında yapılacak keşif ile de satışın gerçek olup olmadığının tespit edilmesinin mümkün olamayacağı gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, Mahkemece,

yukarıda isimleri belirtilen ve yargılama sırasında vefat ettikleri anlaşılan davalılar açıkça ara kararda gösterilmeksizin usulüne uygun olmayan ara karar kurulması ve diğer yandan yine yargılama sırasında vefat ettikleri anlaşılan davacılardan ... ve ... yönünden de taraf ehliyeti son bulmuş olmasına rağmen aktif dava ehliyeti koşulu sağlanmadan karar verilmiş olması nedeniyle, varılan sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bu koşul yerine getirilmeden davanın esasına girilmesi hukuken mümkün değildir.

Hal böyle olunca. Mahkemece öncelikle, yargılama sırasında vefat ettikleri anlaşılan davacılardan ... ve ...’in verasete esas nüfus kayıt örnekleri dosya arasına getirtilerek mirasçıları tam olarak belirlenmeli ve ardından mirasçılar yöntemine uygun şekilde davet edilerek davaya devam edip etmeyecekleri hususunda beyanları alınmalı;

bundan sonra davacı tarafa, davalarını yargılama sırasında vefat ettikleri anlaşılan davalılar ... ve ... ’nun mirasçılarına yöneltmeleri için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde adı geçen mirasçılardan savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdikleri takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda işin esası yönünden değerlendirme yapılarak sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu husus gözetilmeksizin, aktif ve pasif dava ehliyetindeki eksiklikler yöntemince giderilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre şimdilik sair yönlerin incelenmesine yer olmadığına, Yargıtay duruşması için belirlenen 3.050,00 TL vekalet ücretinin karşı taraftan alınarak, duruşmada kendisini vekil ile temsil ettiren temyiz eden tarafa verilmesine,