Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/958 K.2018/4055

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 101 ada 647 parsel sayılı 36.166,88 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açmıştır. Yargılama sırasında ... ve müşterekleri tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda müdahil davacıların davasının reddine, davacı ...'ın davasının kısmen kabulüne, 30.09.2014 tarihli teknik raporda (B) harfi ile gösterilen 12.123.77 metrekarelik bölümün tapu kaydının iptali ile ayrı bir parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, müdahil davacılar vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre müdahil davacıların temyiz itirazları yerinde değildir. Davalı Hazine'nin temyiz itirazlarına gelince; temyiz itirazları, çekişmeli taşınmazın 30.09.2014 tarihli teknik raporda (B) harfi ile gösterilen 12.123,77 metrekarelik bölümüne ilişkindir.

Mahkemece, bu bölümde davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gercekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi stereoskopik çift hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilerek bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Öte yandan, çekişmeli taşınmazın üç sınırında orman vasfı ile kesinleşen 687 sayılı parsel bulunmasına rağmen çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesinin orman sayılan yerlerden ya da orman içi açıklık niteliğinde olup olmadığı hususunda ormancı bilirkişiden rapor alınmamış, ziraatçi bilirkişinin çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliğini, imar-ihya faaliyetinin tamamlanıp tamamlanmadığını ve tamamlanmış ise imar-ihyadan itibaren ne kadar süredir ne yekilde kullanıldığını açıklamak bakımından yetersiz olan raporuna dayalı olarak karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; çekişmeli taşınmaz bölümünü kapsayan, tespit tarihinden geriye doğru yukarıda belirtilen şekilde üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, çekişmeli taşınmazı iyi bilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve ormancı bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; çekişmeli taşınmazın 30.09.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen temyiz konusu bölümünün öncesinin ne olduğu, kimden kime intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin terkedilip edilmediği,

edilmiş ise terkin ne kadar sürdüğü ve iradi olup olmadığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler yöntemince giderilmeli, keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliğini, imar-ihya faaliyetinin tamamlanıp tamalanmadığını, tamamlanmış ise imar-ihyadan itibaren ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığını açıklayan, komşu parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı,

ormancı bilirkişiden hava fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden ya da orman içi açıklık niteliğinde olup olmadığı hususunu belirleyen, fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren raporlar alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, bu kapsamda çekişme konusu bölüm hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin o tarihlerdeki niteliklerinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının,

taşınmazların kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.