Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/109 K.2021/5039

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 103 ada 91, 92 ve 93 parsel sayılı sırasıyla 23.896,99, 117,31 ve 22.954,11 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmişlerdir.

Davacı ... tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men’i ve ecrimisil davasında görevsizlik kararı verilerek, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle dava Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde aktarılan dava dosyası üzerinden ve usule ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 103 ada 91 parsel sayılı taşınmazın 15.000 metrekare yüzölçümündeki bölümü ile 103 ada 92 parsel sayılı taşınmazın davacı ... mirasçıları adına, 103 ada 92 sayılı parselin geriye kalan 8.896,99 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ise tespit gibi davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacının dayandığı Haziran 1970 tarih 7 nolu tapu kaydının çekişmeli 92 parsel sayılı taşınmaz ile 91 parsel sayılı taşınmazın 15.000 metrekarelik bölümünü kapsadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, tapu maliki ... ile davacı arasındaki ırsi bağ dosyadaki nüfus kayıtları kapsamından anlaşılamamış, tapu kaydı 5.6.2018 tarihinde mahallinde yapılan keşifte uygulanmış ve mahalli bilirkişi ...’ın soyut ifadeleriyle çekişmeli 92 parsel sayılı taşınmazı kapsadığı ifade edilmiş,

fen bilirkişi tarafından hazırlanan raporda tapu sınırları kroki üzerinde gösterilmeden yine soyut ifadelerle mevkii ve sınır olarak çekişmeli 92 sayılı parseli kapsadığı ancak tapunun 15.000 metrekare yüzölçümünde olmasına rağmen 92 sayılı parselin 117,31 metrekare yüzölçümünde olduğundan miktar olarak uymadığı ifade edilmiştir. Tapu kaydının kapsamı ve hukuki değeri yöntemince araştırılmadığından yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Ayrıca.

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru ve infazı kabil karar vermek zorunda olup, Mahkemece 91 sayılı parselin 15.000 metrekarelik kısmının davacı adına tesciline karar verilmiş ise de, bu kısmın fen bilirkişi tarafından kroki üzerinde gösterilmemesi ve çekişmeli 93 sayılı parsel yönünden de olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi de isabetsizdir.

Yine; çekişmeli taşınmazlar hakkında malik haneleri açık olarak kadastro tutanağı düzenlendiğinden tutanaklarda zilyet olarak adı geçen ... oğlu ...’in tüm mirasçılarının davada taraf olması gerekirken davaya katılımları sağlanmaksızın hüküm kurulmuş olması da doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca.

Mahkemece, öncelikle çekişmeli taşınmazların tutanaklarında zilyet olarak adı geçen ... oğlu ...’in tüm mirasçılarına husumet yaygınlaştırılarak davaya katılımları sağlanmalı, taşınmazlara komşu bulunan parsellerin tapu kayıtları ve dayanakları getirtilerek yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile öncekinden farklı üç kişilik fen bilirkişi kurulu eşliğinde dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişiler yardımı ile zemine uygulanmalı,

uygulamada tapu kayıtlarının uygulama kabiliyetine haiz haritalarının bulunması halinde haritalara itibar edilmeli; haritalarının bulunmaması halinde ise kayıtlarda tarif edilen sınırlar esas alınmalı ve bu amaçla kayıtlarda belirtilen sınırlar yerel bilirkişilere tek tek göstertilmeli, bu sınırlardan yerel bilirkişilerce bilinemeyenler bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, uzman bilirkişilere tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerleri düzenleyecekleri haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli,

tapu kayıtlarının sınırlarının sabit olup olmadığı üzerinde durulmalı ve tapu kaydının hukuki değeri ve kapsamı yöntemince belirlenmeli, komşu parsellere ait tapu kayıtları da aynı ilkeler göz önünde bulundurularak uygulanmalı, çekişmeli taşınmazların kısmen ya da tamamen davacı tarafça dayanılan ...’a ait tapu kaydının kapsamında kaldığının anlaşılması halinde; tapu kayıt maliki ile davacı veya murisleri arasında akdi bir ilişki ya da ırsi bağ bulunup bulunmadığı teredütsüz olarak belirlenmeli;

çekişmeli taşınmazların veya bir bölümlerinin tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığı belirlendiği takdirde, usulünce zilyetlik araştırması yapılmalı; keşifte nizalı taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, bilinen ilk zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı araştırılarak bu hususlarda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, gerek öncesi keşiflerde alınan beyanlar gerekse yapılacak keşifte alınacak beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli;

zirai bilirkişiden çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğraflar ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisinden tapu kaydının kapsamının kroki üzerinde gösterilmesi istenilmeli; bundan sonra 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesindeki miktar sınırlamaları dikkate alınmak suretiyle, toplanan delillerin sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmaksızın hüküm verilmesi isabetsiz olduğu gibi, Kadastro Mahkemesine aktarılan dava dosyasında davacı tarafça müdahalenin men’i ile birlikte ecrisimil de talep edildiğinden,