Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/1784 K.2019/3793

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... İlçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 122 parsel sayılı, 30.288.700,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz orman vasfıyla 01.04.1991 tarihinde davalı Hazine adına ihdasen tapuya tescil edilmiş, bilahare 15.02.1999 tarihinde 6831 sayılı Yasa’nın 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkartıldıktan sonra, ifrazlar sonucu muhtelif taşınmazlar oluşmuştur.

İfraz sonucu oluşan davaya konu 106 ada 52 parsel sayılı, 4.018,95 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kargir bina ve tarla vasfıyla davalı Hazine adına tapuya tescil edildikten sonra, Hazinenin talebi üzerine 18.05.2010 tarihinde taşınmazın tapu kütüğünde bulunan 2/B şerhi kaldırılarak tesis kadastrosu şerhi işlenmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 106 ada 52 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde Hazine tapusunun oluştuğu 1991 tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu belirlemenin en iyi yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış, yapılan keşif sonucunda inşaat bilirkişisi ve ziraatçi bilirkişisinin ortak düzenledikleri raporda; çekişmeli taşınmazın üzerinde iki adet tek katlı 50-55 yaşlarında binanın ve değişik yaş ve türde ağaçların bulunduğu, taşınmazın az taşlı olduğu,

yer yer sabit kayaların bulunduğu belirtilmesine rağmen, aynı raporda taşınmazda 55 yıldan bu yana tarım yapıldığı ve tarım arazisi olarak kullanıldığı belirtilerek çelişki yaratıldığı halde mahkemece, bu çelişki giderilmemiş, taşınmazın ne kadarlık kısmının ne şekilde tasarruf edildiği açıklığa kavuşturulmadığı gibi, taşınmaz üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmemiş, yerel bilirkişiler ile tanıkların soyut ve yetersiz beyanlarına dayanılarak karar verilmiştir.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece, doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle dava konusu taşınmazın Hazine adına ihdasen tapusunun oluştuğu 1991 tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle;

taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.