Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/1818 K.2021/4805

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 224 ada 14 parsel sayılı 2.805,26 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmaz içerisinden geçen kadim ark bulunduğu ancak kadastro paftasında gösterilmediği iddiasına dayanarak belirtilen arka ait bölümün tapu kaydının iptali ve paftasında gösterilmesi istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, çekişmeli 224 ada 14 parsel sayılı taşınmaz içerisinden geçen kadim bir ark bulunduğu, bu ark ile kendisine ait 224 ada 13 parsel sayılı taşınmazı suladığı, ancak kadastro tespiti sırasında bu arkın kadastro paftasında gösterilmediğinden bu arkın paftasında gösterilmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde kadim ark bulunduğunun davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmadığı gibi, yapılan araştırma ve inceleme de karar vermeye yeterli değildir.

Şöyle ki; davacı tanıkları taşınmaz üzerinde eskiden beri ark bulunduğunu söylemesine karşın davalı tanıkları tarafından çekişmeli taşınmaz üzerinde ark bulunmadığı belirtilmekle beyanlar arasında çelişki oluşmasına rağmen bu çelişki giderilmemiş, neden kadim ark bulumadığı yönündeki beyanlara üstünlük tanıdığı açıklanmamış, davalı ... savunmasında, çekişmeli taşınmaz üzerinde ark bulunduğu,

ancak annesi tarafından geçici olarak davacının kullanmasına izin verdiğini belirtmek suretiyle çekişmeli taşımaz üzerinde ark bulunduğunu kabul etmiş olmasına rağmen bu arkın kadim bir ark olup olmadığı araştırılmamış, bu hususta hava ve uydu fotoğrafından yararlanılmamış, jeolog bilirkişisinin taşınmazın öncesi ile ilgili açıklama içermeyen taşınmazın güncel durumunu belirten raporu ile yetinilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, taşınmaza ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek, taşınmazın bulunduğu Köyü/Mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına alınmak suretiyle,

buradan elde edilen verilere göre tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ve tespit edilen en eski tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı, bu şekilde dosyanın ikmal edilmesinden sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik jeolog bilirkişisi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisi,

ziraat bilirkişisi ve fen bilirkişisinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın üzerinde ark bulunup bulunmadığı, var ise bu arkın kadim bir ark olup olmadığı, arkın nereden geçtiği, davacının bu arktan faydalanıp faydalanmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle, dava konusu taşınmaz üzerinde ark olup olmadığı, var ise en eski hangi tarihten bu yana bulunduğunu tespit etmesi istenmeli ve bu incelemede temin edilebilen gerek en eski gerekse kadastro tespit tarihine yakın tarihli uydu fotoğrafları da değerlendirilmeli;

ziraatçı bilirkişiden, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini değerlendiren ve taşınmazın değişik yönlerinden çekilmiş ve üzerinde iddia edilen arkın bulunduğu yerin kabaca işaretlendiği renkli fotoğraflarını içerir somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeolog bilirkişi kurulundan, taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğini, evveliyatında taşınmaz üzerinde ark bulunup bulunmadığı, var ise ne zamandan bu yana olduğunu açıklar nitelikte ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli şekilde krokili rapor alınmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.