Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/2047 K.2019/3636

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 919 parsel sayılı 47.250,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle tarla vasfıyla davalılar ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, kayıt miktar fazlasının Hazine adına tescili istemiyle dava açmış, tapu kaydına da dayanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın davalı ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydı taşınmaza uymadığı gibi, taşınmazın davalıların dayandığı ve tespite esas alınan sabit sınırlı tapu ve vergi kayıtlarının kapsamında kaldığı ve zilyetlikle iktisap koşullarının davalılar lehine gerçekleştiği gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz Aralık 1291 tarih ve 41 sıra numaralı sicilden gelen Teşrini Evvel 320 tarih 4 sıra, Ocak 1946 tarih 25 sıra ve 17.11.1952 tarih 66 sıra numaralı tapu kayıtlarına istinaden davalılar adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine; çekişmeli taşınmazın tapu kayıt miktar fazlasının devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ileri sürerek dava açmış ve aynı zamanda Haziran 312 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydına dayanmıştır.

Tespite esas alınan ve tesis tarihi itibariyle Hazine’nin dayandığı tapu kaydından daha eski tarihli olduğu anlaşılan “10 dönüm (9190 metrekare)” yüzölçümündeki tapu kaydı “göl” sınırı nedeni ile değişebilir sınırlı olup; miktarı ile geçerlidir. Sözü edilen tapu kaydının revizyon gördüğü dava konusu taşınmazın yüzölçümü ise 47.250,00 metrekare olup, tapu kaydının çekişmeli taşınmaza miktarından fazla şekilde revizyon gördüğü anlaşılmaktadır.

Şu halde; taraflar arasındaki uyuşmazlık; tespite esas alınan tapu kaydının miktar fazlasının Hazine tapusunun kapsamında kalıp kalmadığı ve miktar fazlası bölüm yönünden davalılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır.

Ne var ki; mahkemece bu kapsamda yeterince araştırma yapılmamış, davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının haritası bulunduğu halde bu harita getirtilerek 3402 sayılı Yasa'nın 20/A maddesi gereğince yöntemine uygun şekilde uygulanıp kapsamı belirlenmemiş, yerel bilirkişinin soyut beyanları ile yetinilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, davacı Hazine’nin dayandığı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile haritası getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde olabildiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, hayatta olmaları halinde tespit bilirkişileri, ziraat mühendisi bilirkişi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında Hazine’nin dayandığı tapu kaydı ve haritası yöntemince uygulanıp,

kapsamı öncelikle 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli, tapu kaydının krokisinin zemine uygun olmaması ve uygulama kabiliyetinin bulunmaması halinde ise kaydın sınırlarına itibar edilmeli, bu amaçla dayanak tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup, kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanakları varsa dayanakları kayıt ve belgeler de getirtilerek dava konusu yeri ne şekilde sınır gösterdikleri üzerinde durulmalı,

yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmeli, kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için, davacı tarafa tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, yerel bilirkişiler ve tanıklardan ayrıca taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime kaldığı,

taşınmazın ne zamandan beri kim tarafından ne şekilde kullanıldığı hususlarında somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların, tapu kaydının uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu, komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazın niteliği ve kullanım durumunu bildirir rapor alınmalı, fen bilirkişisinden ise uygulanan tapu kaydının haritası ve ölçeğini kadastro paftasının ölçeği ile eşitleyerek zemine uygulaması suretiyle kaydın kapsamını belirlemesi ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlemesi istenilmeli,

davacı Hazine’nin dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığının anlaşılması halinde miktar fazlası kısmın zilyetlikle iktisabı mümkün olmayacağından bu kısmın Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiği düşünülmeli; tapu kaydının uymadığının anlaşılması halinde ise miktar fazlası kısım yönünden davalılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.